ارتباط بین جمعیت اولیه نماتد ریشه گرهی (Meloidogyne javanica) و میزان خسارت به گیاه بامیه (Abelmoschus esculentus

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، گروه بیماری‌شناسی گیاهی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران.

2 دانشیار، گروه بیماری‌شناسی گیاهی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران.

doi
چکیده

به منظور بررسی اثر جمعیت­های اولیه­ی نماتد Meloidogyne javanica روی رشد و عملکرد رقم سلطانی گیاه بامیه (Abelmoschus esculentus) در سال 1392 آزمایش مزرعه­ای درون کرت­هایی به ابعاد 3 × 2 متر انجام شد. این پژوهش در قالب طرح کاملا تصادفی با پنج تکرار و چهارده سطح جمعیت که از سری‌های هندسی تبعیت می‌کردند (0 تا 512 تخم یا لارو سن دوم در هر سانتی‌متر مکعب خاک) انجام شد. در سطوح بالای جمعیت نماتد (256 <)، کلیه­ی گیاهان مورد آزمایش از بین رفتند. داده‌های وزن تر و خشک اندام هوایی و میزان محصول به خوبی در معادله خسارت سین‌هورست جایگذاری شدند و حد تحمل برای این صفات به ترتیب 34/0، 33/0 و 28/0 تخم یا لارو سن دوم در هر سانتی‌متر مکعب خاک برآورد شد. حداکثر نرخ تکثیر نماتد در شرایط مزرعه 749 و تراکم تعادل آن 159 عدد تخم و لارو سن دوم در هر سانتی‌متر مکعب خاک تخمین زده شد. فاکتور تولیدمثل با جمعیت اولیه نماتد ارتباط منفی داشت و بیشترین فاکتور تولیدمثل در کمترین جمعیت اولیه نماتد مشاهده شد. آستانه خسارت گیاه بامیه (کاهش 10% محصول) بر اساس برآورد مدل رگرسیونی سین‌هورست، تراکم 85/0 عدد تخم یا لارو نماتد در هر سانتی‌متر مکعب خاک بود که نشان دهنده­ی حساسیت گیاه بامیه به نماتد M. javanica است.