ساخت همسانه عفونتزای ویروئیدهای مرکبات و اثبات بیماریزایی آنها
نویسندگان
1 گروه گیاهپزشکی، بخش بیماری شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 گروه گیاهپزشکی، بخش بیماری شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 گروه گیاهپزشکی، بخش بیماری شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
4 گروه گیاهپزشکی، بخش بیماری شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
doi
چکیده
ویروئیدها آر ان ا های بیماریزا در گیاهان هستند که توانایی رمز کردن پروتئین را ندارند. تاکنون هفت ویروئید از چهار جنس خانواده Pospiviroidaeاز مرکبات گزارش شدهاند.با ساخت همسانه عفونتزای ویروئیدهای مرکبات امکان سنجش بیماریزایی آنها فراهم شد. از آر ان ا کل استخراجشده از نهال پرتقال خونی مورو ژنوم کامل ویروئیدهای CEVd، HSVd، CBCVd، CDVd، CVdV و CBLVd در واکنش RT-PCR تکثیر و توالییابی شد. سپس ژنوم کامل هر ویروئید بطور جداگانه در ناقل دوتایی pBin62SK تحت کنترل پیشبر s35 ویروس موزائیک گلکلم (Cauliflower mosaic virus, CaMV) قرار گرفت. بیماریزایی ویروئیدها در گیاهان خیار(Cucumis sativus)، گوجهفرنگی (Solanum lycopersicum) و نارنج سه برگ (Poncirus trifoliata) از طریق مایهزنی اگروباکتریوم حاوی سازههای عفونتزای آنها انجام شد. سه هفته پس از مایهزنی حضور ویروئیدها در برگهای جدید گیاهان مایهزنیشده با آزمون RT-PCR با استفاده از آغازگرهای اختصاصی و هیبریداسیون نقطه ای با کاوشگر اختصاصی هر ویروئید تائید شد. پنج هفته پس از مایهزنی، علائم ریزبرگی، پیسک و روخمشی توسط CVdV و CBCVd، پیسک توسط CDVd و علایم روخمشی و بدشکلی برگ بوسیله CEVd، HSVd و CBLVd در برگهای گوجه فرنگی ظاهر شدند. مایهزنی مکانیکی عصاره آلوده به گیاهان سالم نیز علائم مشابهی را تولید کرد. ردیابی ویروئید در برگهای جدید گیاهان مایهزنیشده بیانگر عفونتزایی سازه ساخته شده است. همسانههای عفونتزای CEVd، HSVd و CBCVd پیشتر ساخته شده است ولی این اولین گزارش از ساخت همسانه عفونتزای ویروئیدهای CDVd، CBLVd وCVdV است.
