بررسی کاربرد تلفیقی جدایه‌هایی از قارچ‌های میکوریز آربوسکولار و باکتری‌های محرک رشد گیاهی در کنترل نماتد ریشه‌گرهی Meloidogyne javanica در گوجه‌فرنگی در شرایط گلخانه

نویسندگان

1 دانشیار گروه گیاهپزشکی دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی. دانشگاه تهران.

2 استادیار گروه بیماری شناسی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

3 استادیار گروه گیاهپزشکی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی. کرمانشاه.

4 دانشجوی دکترای بیماری شناسی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی. واحد علوم و تحقیقات تهران.

5 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه.

doi
چکیده

جهت ارزیابی کاربرد توأم جدایه­هایی از قارچ­های میکوریز آربوسکولار و باکتری­های محرک رشد گیاهی در کنترل نماتد ریشه­گرهی Meloidogyne javanica ، از قارچ­های­ میکوریز آربوسکولار Glomus mosseae و G. versiforme و جدایه­هایی از باکتری­های محرک رشد گیاهی Pseudomonas fluorescens، Pseudomonas striata،Bacillus subtilis  و Paenibacillus polymyxa استفاده گردید. بدین منظور پس از اطمینان از کلنیزاسیون ریشه­ها توسط قارچ­های میکوریز و باکتری­های محرک رشد گیاهی آزمایشی با 15 تیمار و چهار تکرار در شرایط گلخانه انجام شد. نتایج نشان داد که قارچ­های میکوریز آربوسکولار و باکتری­های محرک رشد گیاهی باعث افزایش‌ رشد بخش‌های مختلف گیاه و همچنین کاهش شاخص­های آلودگی نماتد ریشه­گرهی شدند. همچنین کاربرد تلفیقی این عوامل، نسبت به کاربرد جداگانه هریک از آن­ها تأثیر بیشتری در کنترل نماتد داشت. نتایج نشان دهنده توانایی بیشتر باکتری P. polymyxaنسبت به دیگر عوامل مورد بررسی در کنترل نماتد بود. در این حالت این باکتری توانست به میزان 52% سبب کاهش تعداد تخم در توده تخم نسبت به تیمار شاهد نماتد گردد. همچنین کاربرد تلفیقی قارچ میکوریز G. mosseaeو باکتری P. polymyxaبیشترین تأثیر را در کاهش شاخص­های آلودگی به نماتد ریشه­گرهی داشت به طوری که جمعیت لارو سن دوم را در خاک به میزان 59% کاهش داد.