هزینه اثربخشی ماموگرافی با تمرکز بر ماموگرافی سیار برای غربالگری سرطان پستان در ایران: یک مطالعه مروری

نویسندگان

1 استاد گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.

2 استاد گروه جراحی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.

3 دکتری تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.

4 استاد، مرکز تحقیقات سرطان، انستیتو کانسر، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2022.19763
چکیده

مقدمه: سرطان پستان، یکی از شایع­ترین سرطان­ها و از عوامل اصلی مرگ‌و‌میر در سراسر دنیا و ایران است. ماموگرافی به‌صورت رایج در غربالگری و تشخیص سرطان پستان استفاده می­شود. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی اثربخشی و هزینه اثربخشی ماموگرافی به‌ویژه نوع سیار آن در غربالگری سرطان پستان در ایران انجام شد. روش‌کار: در این مطالعه که از نوع مرور مطالعات مروری (overview of reviews) می­باشد، پس از جستجوی نظام­مند در پایگاه­های اطلاعاتی Cochrane Library، Trip، Pubmed، CRD و magiran گزارش­های مناسب، مرتبط و به‌روز شامل مرور نظام‌مند، ارزیابی فناوری سلامت، ارزیابی اقتصادی و راهنمای بالینی یافت شد و مورد استفاده قرار گرفت. یافته‌ها: حساسیت ماموگرافی برای غربالگری سرطان پستان در نوع ثابت بین 84% و 96% و در نوع سیار بین 77% و 98%؛ و ویژگی آن در نوع ثابت بین 50% و 100% و در نوع سیار بین 92% و 95% گزارش شده است. در ایران استفاده از ماموگرافی در برنامه غربالگری موجب افزایش حدود 37 هزار دلار هزینه به ازای هر QALY (سال‌های زندگی با کیفیت تعدیل شده) می­شود. نتیجه­گیری: در ایران با توجه به میزان بروز بیماری، ماموگرافی در غربالگری سرطان پستان هزینه اثربخش نیست، اگرچه در جوامع خاص مثلاً با بروز نسبتاً بالا ممکن است هزینه اثربخش باشد. ماموگرافی سیار به‌طور معمول از ماموگرافی ثابت هزینه بیشتری دارد و عملکرد فنی آن نیز تفاوت چندانی ندارد، بنابراین ممکن است هزینه اثربخشی آن از ماموگرافی ثابت هم کمتر باشد.