فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرسایش ساحل یکی از موضوعات مهم مدیریتی بخصوص در رودخانه‌های مئاندری می‌باشد. اخیراً سرریزهای مستغرق به یکی از سازه‌های پرطرفدار در کنترل فرسایش در قوسها تبدیل شده‌اند. سرریزهای مستغرق، سازه‌های سنگی شکل هستند که در قسمت قوس خارجی رودخانه احداث می‌گردند تا جهت جریان را از قسمت بیرونی قوس به مرکز کانال تغییر داده و مانع فرسایش آن گردد. در این تحقیق سعی گردیده است تا تأثیر زاویه سرریزهای مستغرق بر الگوی فرسایش و رسوب بررسی گردد. پارامترها و متغیرهای مورد استفاده جهت انجام آزمایشات شامل: سه دبی 120، 180 و 230 لیتر در ثانیه،  زاویه‌های °60، °75 و °90 می‌باشند. سایر پارامترها از جمله طول، ارتفاع و فاصله سازه‌ها ثابت بودند و از یک نوع رسوب با d50 برابر با 6/1 میلی‌متر به صورت بستر زنده (با تزریق پیوسته رسوب) استفاده گردید. نتایج این تحقیق نشان داد که سطح تپه رسوبی موجود در قوس داخلی در اثر احداث سرریزها بین 13 الی 48 درصد کاهش یافت. کمترین و بیشترین این مقادیر بترتیب مربوط به زاویه‌های °90 و °60 می‌باشند. نسبت ماکزیمم عمق آبشستگی به ارتفاع سرریز در سمت دیواره قوس خارجی برای زاویه‌های °60 و °75 قابل ملاحظه نبوده؛ اما مقادیر نسبت مذکور در زاویه °90 بسیار مشهود بود طوری که بیشترین مقدار آن در این زاویه برابر با 6/4 می‌باشد. الگوهای فرسایش و رسوبگذاری نشان داد تأثیر زاویه‌های °60 و °75 در رسوبگذاری بین سرریزها و در نتیجه آن حفاظت از قوس خارجی بهتر از °90 بوده و استفاده از زاویه °90 برای احداث سرریزهای مستغرق در چنین قوسهایی توصیه نمی‌گردد.