تحلیل، بررسی و مقایسة الگوهای بازنویسی حکایت‌های مرزبان‌نامه در سه اثر از «آذر یزدی،‌ نجفی و لطفعلی»

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد نجف آباد

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی ، دانشگاه آزاد اسلامی نجف آباد

3 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی نجف آباد

doi
10.30473/pl.2021.7992
چکیده

مرزبان نامه به عنوان یکی از ارزشمندترین آثار کلاسیک، دربردارندة حکایت‌ها و قصه‌هایی است که علاوه بر ارزش تعلیمی و اخلاقی آن، بازتاب فرهنگ و تمدن کهن ایران بزرگ ماست. نکات گرانقدر و آموزندة این کتاب می‌تواند فرا راه تمامی طبقات اجتماع از کودک تا پیر باشد اما نثر فنّی و تا حدی مصنوع آن مانع بزرگی در رسیدن به آن مفاهیم است که باعث توجه بازنویسان به این کتاب شده است؛ در این پژوهش سه اثر بازنویسی شده از مهدی آذریزدی، مریم لطفعلی و عبدالمجید نجفی مورد بررسی قرار گرفته‌است و ضمن سنجش این آثار، سعی گردیده، عناصر داستانی آنها و االگوهای یک بازنویسی خلّاق مورد ارزیابی قرار گیرد تا در نتیجه، االگوی مناسبی برای بازنویسی این کتاب فخیم ارائه گردد. در این آثار، گاهی بازنویسان توانسته‌اند، پیرنگ حکایت‌ها و شخصیت پردازی را تقویت نمایند‌، هم‌چنین لحن را نیز مناسب با مخاطبان تغییردهند. در مورد زاویة دید و درون مایه - جز در مواردی نادر- تغییر خاصی به وجود نیامده است. از میان این بازنویسان، متن مریم لطفعلی با کمترین خلّاقیت بیشترین شباهت را به متن اصلی دارد و متن مهدی آذریزدی و عبدالمجید نجفی به ترتیب اهمیت، در تقویت و به روز رسانی حکایت‌ها موفق‌تر بوده‌اند.