ارتباط بین کشاورزی پایدار و امنیت غذایی خانوارهای روستایی: مطالعه موردی شهرستان بستان آباد
نویسندگان
1 دانشگاه زابل
2 دانشگاه علوم پزشکی تهران
3
4 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
doi
10.22034/iaes.2025.2054057.2111چکیده
دوام و بقای نسل بشر همواره بر تأمین غذا و رفع نیازهای تغذیهای استوار بوده است. از این رو شناسایی عاملهای موثر بر امنیت غذایی میتواند به عنوان مولفهای مهم در رفع بازدارندههای موجود بر سر راه دستیابی به یک وضعیت پایدار تغذیهای قلمداد شود. این پژوهش درپی پاسخدهی به این پرسش است که آیا عملیات کشاورزی پایدار میتواند منجر به بهبود وضعیت امنیت غذایی خانوارهای روستایی شود؟ بدین منظور ابتدا اقداماتی که به عنوان اقدامهای عملیات کشاورزی پایدار در کشت سیبزمینی مرسوماند، شناسایی شدند. آنگاه سیبزمینیکاران شهرستان بستانآباد به عنوان جامعه آماری انتخاب و به طور تصادفی با 148 نفر از آنان در سال زراعی 01-1400 مصاحبه حضوری به عمل آمد. نخست، وضعیت امنیت غذایی خانوارها بوسیله شاخص امتیاز تنوع غذایی خانوار (HDDS) محاسبه شد. پس از آن مدل رگرسیونی پوآسن به منظور ارزیابی عوامل موثر بر امنیت غذایی خانوارهای روستایی استفاده شد. در گام بعد مبتنی بر نتایج مدل پوآسن، از روشهای یادگیری ماشینی شامل شبکه عصبی پرسپترون چندلایه و جنگل تصادفی به منظور پیشبینی وضعیت امنیت غذایی خانوارها بهره گرفته شد. نتایج موید آن بود که به طور میانگین، کشاورزان مورد بررسی با امتیاز تنوع غذایی 6/8، از وضعیت مناسب امنیت غذایی برخوردار میباشند. همچنین برمبنای نتایج مدل پوآسن، مولفههایی چون انجام اقدامهای مربوط به عملیات کشاورزی پایدار، هزینههای صرف شده برای خرید غذا طی یک هفته گذشته و سطح زیرکشت سیبزمینی از جمله عاملهای موثر بر امتیاز تنوع غذایی خانوارهای روستایی بستانآباد ارزیابی شدند. نتایج مدلهای یادگیری ماشینی نیز گویای دقت بالاتر الگوریتم شبکه عصبی پرسپترون چندلایه در پیشبینی امنیت غذایی خانوارها و موید تأثیر انکارناپذیر عملیات کشاورزی پایدار در تعیین امنیت غذایی خانوارهای مورد بررسی بود. با این تفاسیر آموزش روشهای کشت پایدار سیبزمینی به واسطه برگزاری دورههای آموزشی-ترویجی و همچنین تأمین مالی کشاورزان در راستای گسترش روشهای کشت پایدار، میتواند نقش موثری در بهبود امنیت غذایی آنان داشته باشد.