مکان یابی احداث بازارچه های میوه و تره بار و ارزیابی پیامدهای زیست محیطی آن (مطالعه موردی:شهر یزد)
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
2 دانشگاه علوم پزشکی گلستان
3 دانشگاه علوم پزشکی البرز
4 دانشگاه علامه طباطبایی
doi
10.22034/iaes.2025.2047626.2098چکیده
وجود قیمت های مختلف و ایجاد شرایط انحصار در بازار میوه و ترهبار، سبب کاهش رفاه شهروندان می شود. از جمله راهکارهای شکست انحصار و کنترل و متناسب سازی قیمت ها، راهاندازی میدان های مرکزی و بازارچههای میوه و ترهبار در شهرها و توسعه متوازن آنها با جمعیت است. این مرکزها از آنجایی که تحت نظارت شهرداری ها فعالیت می کنند در نظارت بازار و قیمت ها نقش اساسی دارند.. در این پژوهش مکان یابی ایجاد بازارچههای میوه و ترهبار در شهر یزد با پیشفرضهای مختلف انجام و آنگاه پیامدهای راهاندازی این مرکزها به لحاظ مالی و زیست محیطی ارزیابی شد.آغاز با استفاده از نظرسنجی متخصصان و تجربه کارشناسان، شاخص ها و معیارهای مکان یابی در سطح شهر یزد شامل دسترسی، تراکم جمعیت، ترافیک و سازگاری و همجواری، درنظرگرفته شد و سپس مکانهایی که قابلیت خدمات دهی دارند، با استفاده از اجرای مدل تحلیل سلسله مراتبی ( AHP ) اولویت بندی شد. به این صورت که تغییر در هزینه های حمل و نقل، مصرف سوخت و انتشار گازهای گلخانهای (با استفاده از نرم افزار SIMAPRO ) ناشی از توسعه بازارچههای میوه و ترهبار در شهر یزد محاسبه شد. به طور کلی نتایج بهدست آمده از مقایسه زوجی رتبه های هر یک از معیارهای درنظر گرفته شده، نشان می دهد، گزینهی واقع در منطقه امامشهر با گرفتن 210/0 امتیاز بالاترین رتبه را در بین هفت مکان مورد بررسی دارد و پس از آن گزینه های مربوط به بلوار مدرس و بلوار علامه جعفری به ترتیب با کسب رتبه 164/0 و 139/0 بالاترین اولویت را در ایجاد بازارچههای میوه و ترهبار به خود اختصاص دادند. نتایج به دست آمده از اجرای برنامه بهینه، نشان میدهد، ماهانه مصرف سوخت به میزان 2/931 لیتر بنزین (معادل 25/1 درصد) و هزینه سوخت به میزان 27936000 ریال (معادل 5/12 درصد) کاهش می یابد.