فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جریان سیال ذهن شیوه‌ای نسبتا نوین در بازنمایی گفتار داستانی است که بیشتر در رمان‌هایی با تم روانشناختی کاربرد دارد. ویژگی این روش، ارائه‌ی جریانی از اندیشه و تصاویر ذهنی است که اغلب فاقد یک‌پارچگی و ساختار نسبتا مشخصی است و به خاطر آن‌که احساسات و اندیشه‌ی شخصیت همان‌گونه که در ذهن جریان دارد، بیان می‌شود، نقش نویسنده به حداقل می‌رسد. نویسندگانی مانند جیمز جویس، ویلیام فاکنر(ادبیات غرب) حلیم برکات، نجیب محفوظ و...(ادبیات عربی) در این زمینه قلم فرسایی کرده‌اند. این پژوهش برآن است که با روش توصیفی-تحلیلی و با کمک معیارهای جریان سیال ذهن و تک گویی به تحلیل رمان الطنطوریه، اثر رضوی عاشور، نویسنده معاصر مصری بپردازد. رهیافت پژوهش نشان می‌دهد که در رمان فوق، پریشانی و اغتشاش در زمان و مکان روایت وجود ندارد، راوی با تکیه بر لایه‌های گفتاری به صورت هدفمند و با بستر سازی مناسب به گزارش رویداد‌ها می‌پردازد و با ملموس و واقعی نشان دادن حوادث و در نظر گرفتن مخاطب درون داستانی از شیوه‌ی روایت تک‌گویی نمایشی استفاده کرده است. بر این اساس برخلاف آنچه برخی تصور می‌کردند، رمان الطنطوریه در حیطه جریان سیال ذهن نیست.