مدل‏سازی جریان ناشی از ذوب برف با استفاده از مدل هیدرولوژیکی رواناب حاصل از ذوب برف(مطالعه موردی: حوضه آبخیز سد کرج)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری /علوم و مهندسی آبخیزداری- دانشگاه مازندران، ساری، ایران.

2 استادیار/ دانشکده منابع طبیعی- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران.

3 دانشیار /دانشکده منابع طبیعی- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران.

doi
چکیده

برف یکی از اشکال مهم بارش در چرخه هیدرولوژی مناطق کوهستانی بوده که در تامین منابع آب شرب و کشاورزی به صورت جریانهای تاخیری در فصول پرآبی و جریانهای حداقل در فصول کم آبی و تولید انرژی نقش ارزنده ایفا می‏کند. هدف اساسی مدل‏سازی هیدرولوژیکی در حوضه‌های آبخیز، درک بهتر از روند چرخه آب نظیر فرآیندهای حاکم بر چرخه آب و منابع آب می‏باشد. منطقه پوشیده از برف پارامتری اساسی در سیکل هیدرولوژی و اقلیم شناسی زیست کره است. در این تحقیق رواناب حاصل از ذوب برف در حوضه آبخیز سد کرج با استفاده از مدل هیدرولوژیکی 1SRM در دو سال آبی 81-80 و 82-81 مدل‏سازی شده است. SRM یک مدل شبیه‌سازی جریان رواناب حاصل از ذوب بر پایه درجه ـ روز است که از 14 پارامتر و متغیر ورودی نظیر بارش، دما، دبی و سطح پوشش برف به صورت روزانه و ضریب فروکش، ضریب رواناب برف و باران، فاکتور درجه روز و همچنین خصوصیات فیزیکی مانند طبقات ارتفاعی استفاده می‏نماید. متغیرهای دما و بارش روزانه با توجه به معادله گرادیان به طبقات ارتفاعی توزیع گردید. خصوصیات فیزیکی حوضه نیز با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی به مدل اضافه گردید. نتایج حاصل از این تحقیق نشان می‌دهند مدل رواناب حاصل از ذوب برف (SRM) در حوضه آبخیز سد کرج با ضریب تبیین 47/0 و 94/0 به خوبی قادر به مدل کردن فرآیند رواناب حاصل از ذوب برف می باشد.