برآورد هزینه های اقتصادی ناشی از تخریب جنگلهای پده در حاشیه رودخانه تجن
نویسندگان
1 جهاد دانشگاهی
2
3 دانشگاه علوم پزشکی مشهد
4 دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22034/iaes.2024.2041228.2083چکیده
محیطزیست مجموعه بسیار مهم و گسترده و درهمپیچیدهای از اجزا و عوامل گوناگون است که براثر یکروند و تکامل تدریجی موجودهای زنده و اجزای سازنده سطح زمین شکلگرفته است یکی از این بومنظامهای مؤثر بر زندگی انسان و دیگر موجودها بومنظام جنگلی است که برای ادامه حیات بشر و سایر موجودهای زنده در جهان وجود آن ضرورت دارد و از مهمترین فراسنجههای ورودی در بومنظام های جنگلی میزان بارندگی و دبی رودخانهها میباشند، گونه پده ازجمله گونههای درختی است که در منطقههای خشک و نیمهخشک در حاشـیه رودخانهها بهصورت طبیعی رویش دارد. عامل اصلی شکلگیری تودههای بذر زاد پده، حالت پیچان بودن رودخانه تجن و از سویی بالا بودن سطح سفره آب زیرزمینی در این منطقهها میباشد . متأسفانه طی سالیان اخیر کاهش بارندگی و دبی آب رودخانه تجن باعث آسیبوزیان به محیطزیست و جنگل پده در دشت سرخس شده است. در این تحقیق برای برآورد میزان تخریب جنگل از روش سنجشازدور از تصویرهای سنجندههای landsat8 و landsat7 در طی سالهای 1381 الی 1402 استفاده گردیده و برآورد ارزش خسارت واردشده از روش انتقال منافع انجامشده است. ارزش کل زیانهای بومنظامهای جنگل پده در سرخس برابر با 187،806 دلار و معادل 33/9،580 میلیون ریال برآورد شد که بیشترین ارزشها به ترتیب مربوط به کارکرد حفاظت خاک (جلوگیری از فرسایش و حفظ مواد غذایی خاک) 43 درصد، کارکرد تولیدی جنگل (مواد خام و تولید غذا) 79/23 درصد و کارکرد تنظیم هوا (ترسیب کربن و تولید اکسیژن) 23/16 درصد بوده است. این میزان آسیبوزیان برابر با 8/0% از درآمد سرانه بخش کشاورزی در استان خراسان است که نشاندهنده اهمیت این بومنظام طبیعی در دشت سرخس میباشد. پیشنهاد میشود ضمن تلاش برای کند کردن روند تخریب جنگلهای پده - برنامه احیاء جنگلهای این منطقه در دستور کار قرار بگیرد. همچنین بایستی از طریق ظرفیتهای موجود در وزارت امور خارجه در مجامع بینالمللی، نسبت به دریافت حق آب ایران و آب موردنیاز بومنظام جنگل و رودخانه ی هریررود برابر تعهدهای بینالمللی و دو جانبه بین ایران و افغانستان اقدام شود.