تحلیل پایداری کشاورزی با تأکید بر شاخص جداسازی آلودگی و رشد کشاورزی در استانهای منتخب ایران
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
doi
10.22034/iaes.2025.2007897.2009چکیده
باتوجه به جایگاه توسعه کشاورزی پایدار در برنامههای پنج ساله توسعه ایران، در این پژوهش سعی شد ابعاد پایداری کشاورزی در سه بعد اقتصادی، اجتماعی و محیطزیستی در استانهای خراسان رضوی، مازندران و کرمانشاه و در دوره زمانی 98-1387مورد بررسی قرار گیرد. بدینمنظور، از جنبه اقتصادی، شاخصهای ثبات تولید محصول و کوانتومی، در بعد محیطزیستی از شاخص جداسازی آلودگی- رشد کشاورزی و تنوع محصول و فرآوردهها و از منظر اجتماعی از شاخصهای امنیت غذایی روستایی و اشتغال استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد در سه استان یادشده، از نظر بعد اقتصادی، ثبات اقتصادی تولید محصولها و فرآوردههای کشاورزی وجود دارد. در بعد اجتماعی، در استان کرمانشاه بیشتر جمعیت روستایی در بخش کشاورزی فعالیت و ضریب انگل نیز در این استان روند افزایشی داشته است. در بعد محیطزیستی نیز، وضعیت جداسازی قوی به عنوان مطلوبترین حالت جداسازی آلودگی از رشد بخش کشاورزی، در دورهی 1398-1387 تنها در سالهای محدودی در سه استان مذکور رخ داده است. ترغیب و آموزش کشاورزان به استفاده از نهادههای غیرشیمیایی و کودها و آفتکشهای آلی، ضمن غنی سازی و بهبود کیفیت منابع آب و خاک، برای دستیابی به پایداری کشاورزی، دارای اهمیت میباشد. همچنین مصرف بهینه کودها و سمهای شیمیایی در سطح کشتزارها، شناسایی گونههای گیاهی مناسب هر منطقه در جهت افزایش شاخص تنوع زراعی از جمله راهکارهایی هستند که میتوانند در جهت رسیدن به توسعه پایدار نقش بسیار مهمی داشته باشند.