ارزیابی تاثیر پیچیدگی اقتصادی بر ارزش افزوده بخش کشاورزی ایران
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2 دانشگاه بوعلی سینا
3 دانشگاه آزاد اسلامی
doi
10.22034/iaes.2025.2050623.2103چکیده
در سالهای اخیر، تحریمهای اقتصادی علیه ایران فشارهای زیادی بر اقتصاد و درآمدهای ارزی این کشور وارد کرده است. برای رویارویی با این تأثیرها، تنوعبخشی به اقتصاد و خروج از وابستگی به نفت ضروری است. کشاورزی به عنوان یکی از بخشهای کلیدی اقتصاد ایران میتواند در این زمینه نقش مهمی ایفا کند. این پژوهش به بررسی تأثیر شاخص پیچیدگی اقتصادی بر ارزش افزوده بخش کشاورزی ایران در دوره زمانی سالهای ۲۰۲۲-۱۹۹۶ پرداخته است. همچنین، اثر متغیرهای دیگری مانند سطح زیرکشت، تغییرات دما، مصرف نیترات، اعتبارات بخش کشاورزی و نرخ تورم نیز بر ارزش افزوده مورد بررسی قرار گرفتهاند. دادههای مورد نیاز از بانک جهانی و سازمان خوار و بار کشاورزی جهانی گردآوری و با استفاده از مدل خودهمبسته با وقفههای توزیعی ( ARDL ) تحلیل شدهاند. نتایج نشان داد که در بلندمدت، شاخص پیچیدگی اقتصادی تأثیر مثبت و معنیدار بر ارزشافزوده بخش کشاورزی دارد. اما تاثیرات تغییرات دما، سطح زیرکشت، نرخ تورم و اعتبارات داده شده به بخش کشاورزی معنیدار نیستند. در کوتاهمدت، پیچیدگی اقتصادی و نرخ تورم تاثیر معنیداری بر ارزش افزوده بخش کشاوری نداشته ولی تاثیرات تغییرات دما تاثیر منفی و اعتبارات بخش کشاورزی مثبت و معنیدار میباشد. توصیه میشود در بلندمدت، با تنوعبخشی به صادرات کشور بهویژه از طریق توسعه صادرات محصولهای و فرآوردههای کشاورزی، افزایش ارزش افزوده بخش کشاورزی افزایش داده شود.