تحلیل جامع پایداری زنجیره‌تأمین محصول گردو:رویکرد تلفیقی تحلیل مضمون و دیمتل فازی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3

4 دانشگاه بین المللی امام خمینی

doi
10.22034/iaes.2025.2047632.2099
چکیده

زنجیره­تأمین پایدار محصول گردو به‌عنوان یکی از ارکان مبنایی در حفاظت از محیط زیست و ارتقای معیشت کشاورزان، نیازمند توجه ویژه به ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی است. از این­رو، هدف اصلی این تحقیق شناسایی معیارهای کلیدی برای ارتقاء عملکرد زنجیره‌تأمین گردو و دستیابی به توسعه پایدار در این زمینه می‌باشد. در این راستا در آغاز، اطلاعات از طریق مطالعات کتابخانه‌ای گردآوری و معیارهای مرتبط با پایداری شناسایی شد. سپس با استفاده از تحلیل مضمون، نظرسنجی از ۱۵ کارشناس حوزه کشاورزی از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند بررسی و در نهایت ۱۲ معیار اصلی انتخاب شدند. بدین­ترتیب، مدل زنجیره‌تأمین پایدار محصول گردو طی انجام مصاحبه با خبرگان و روش کدگذاری باز با استفاده از نرم‌افزار  MAXQDA 2022  طراحی شد. در نهایت پس از تایید عامل­های پایداری با روش دلفی فازی در سه دور رفت و برگشت، رابطه‌ها­های علّی-معلولی بین معیارها با استفاده از روش دیمتل فازی ارزیابی شد. بررسی و ارزیابی در بازه تابستان تا پاییز 1403 انجام شده و یافته‌ها نشان می‌دهند که عامل­های چون بازده اقتصادی، کیفیت محصول، هزینه‌های بازاریابی و تأثیرگذاری­های اجتماعی بر جامعه­های محلی، به‌عنوان عامل‌ها کلیدی در بهبود عملکرد زنجیره‌تأمین عمل می‌کنند. بهینه‌سازی این عامل‌ها می‌تواند به افزایش کارایی، تقویت توان بالقوه صادرات و تحقق توسعه پایدار منجر شود. افزون­بر این، برای تضمین روایی و پایایی مدل، از روش دلفی فازی استفاده شد که امکان ارزیابی دقیق نظرسنجی از خبرگان را فراهم آورد. این پژوهش در نهایت به ارائه یک مدل جامع ارزیابی عملکرد زنجیره­تأمین پایدار در صنعت گردو پرداخته و بر اهمیت توجه به ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی تأکید می‌کند.