انتقال قیمت محصول سیبزمینی در استان تهران
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی مشهد
2 دانشگاه علوم پزشکی مشهد
doi
10.22034/iaes.2025.2039500.2079چکیده
در این پژوهش، سازوکار انتقال قیمت در بازار سیبزمینی استان تهران با بکارگیری الگوی تصحیح خطای برداری ( VECM ) و دادههای قیمت هفتگی طی دوره زمانی 1402-1398 بررسی شده است. نتایج نشان داده که انتقال قیمت در بازار سیبزمینی ناقص بوده و مسیر انتقال قیمت از سر مزرعه به دیگر سطحهای بازار است. همچنین قیمت سر مزرعه به صورت نامتقارن به سطحهای دیگر بازار انتقال مییابد. افزایش قیمت سر مزرعه از مسیر عمدهفروشان به خردهفروشان قابل انتقال است؛ اما این رابطه به صورت معکوس از سمت خردهفروشی به سرمزرعه تایید نشد. با توجه به ساختار عرضه سیبزمینی در استان تهران، قیمت میدانهای میوه و ترهبار اثرگذاری بیشتری نسبت به دیگر سطحهای قیمتی بر قیمت خردهفروشی داشته و از این رو، شکلگیری و توسعه عرضه مستقیم سیبزمینی در میدانهای میوه و ترهبار میتواند سهم دریافتی تولیدکنندگان را از قیمت پرداختی مصرفکنندگان را افزایش داده و عدم تقارن انتقال قیمت را تا حدودی برطرف سازد. همچنین از آنجایی که محصولهای عرضهشده در میدانهای میوه و ترهبار مشمول قیمتگذاری هستند، تعامل با عاملهای موثر در زنجیره تأمین سیبزمینی با تکیه بر نقش تشکلهای فراگیر (کشاورزان، عمدهفروشان، خردهفروشان) به منظور قیمتگذاری شفاف و منصفانه در سراسر اجزاء زنجیره پیشنهاد میشود. نتایج ناشی از تابع واکنش آنی نشان داد که یک انحراف معیار تکانه وارد بر قیمت سرمزرعه نسبت به دیگر سطحهای بازار، اثرگذاری بیشتر و پایدارتری بر قیمت خردهفروشی دارد. بنابراین، افزایش بهرهوری به منظور کاهش هزینههای تولید و کاهش قیمت تمام شده سرمزرعه، با توجه به مسیر انتقال قیمت میتواند در کنترل قیمت خردهفروشی موثر واقع شود.