بررسی تاثیر ویژگیهای برنامهای بر ترجیحهای کشاورزان: مورد مطالعه برنامههای احیای قنات در دشت فریمان-تربت جام
نویسندگان
1
2 دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر
3 دانشگاه آزاد اسلامی
4 دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22034/iaes.2024.2035057.2071چکیده
توسعه برنامههای احیای قنات، با تأکید بر حفظ دانش بومی و تقویت همکاری میان کشاورزان و نهادهای مرتبط، دارای اهمیت بالایی است. در این بررسی، اقدامهای اولویتدار احیای قنات شناسایی و در چارچوب رهیافت آزمون انتخاب با دیگر ویژگیهای برنامهای ترکیب شد. بهمنظور گردآوری اطلاعات مورد نیاز، پرسشنامهای طراحی شد که به برنامههای احیای قنات در دشت فریمان-تربتجام اختصاص داشت و این پرسشنامه توسط ۲۹۴ بهرهبردار تکمیل شد. سپس، با بهرهگیری از مدل لاجیت مختلط، تأثیر ویژگیهای برنامهای بر ترجیحهای کشاورزان تحلیل و ارزیابی شد. نتایج نشان داد که ویژگیهای برنامهای مانند کاهش بهرهبرداری از منابع آب، تغییر الگوی کشت، نظارت، امکان انصراف، مبلغ جبرانی و طولمدت برنامه، تأثیرهای متفاوتی بر تصمیمگیری کشاورزان دارند. کشاورزان به برنامههای کوتاه مدت، با بارهای نظارت کمتر و همچنین برنامههایی که دسترسی آنان را به منابع آب و الگوی کشت سنتی محدود میکند، کمتر تمایل دارند. از طرفی، برنامههایی که مبلغ جبرانی بیشتر و امکان انصراف در آن لحاظ شده است، تمایل بیشتری نشان میدهند. در نهایت بنا بر نتایج بهدستآمده از بررسی پیشنهادهایی از جمله ارزیابیهای پیش از اجرا با توجه به شرایط هر منطقه برای تعیین سطح ویژگیها، اعطای تسهیلات کمبهره به کشاورزان و تهیه گزارشهای منظم و شفاف از نظارت و بازدیدهای دورهای مطرح شد.