تحلیل بهره وری نیروی کار در تولید گندم آبی ایران: رهیافت دادههای ترکیبی
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی گیلان
2 دانشگاه علوم پزشکی گیلان
3
doi
10.22034/iaes.2024.2013141.2026چکیده
نیل به امنیت غذایی از طریق افزایش تولید محصولات استراتژیک نظیر گندم همواره از اولویتهای سیاستگذاران بوده است. بنابراین دولت ضمن پرداخت سوبسید زیادی برای این محصول، قیمت آن را نیز تعیین میکند. از آنجا که نیروی کار سهم زیادی در تولید محصولات کشاورزی از جمله گندم دارد، رشد بهرهوری نیروی کار میتواند در جهت افزایش بهرهوری کل عوامل و کاهش قیمت تمام شده گندم مؤثر باشد. لذا، هدف اصلی این تحقیق تحلیل بهرهوری نیروی کار در تولید گندم آبی در استانهای کشور طی دوره 1398-1379 میباشد. برای نیل به هدف، بهرهوری جزئی نیروی کار در تولید گندم در استانهای کشور اندازهگیری شد و از روش تحلیل رگرسیون مبتنی بر تحلیل دادههای ترکیبی برای تعیین عوامل مؤثر بر بهرهوری نیروی کار استفاده شد. نتایج نشان داد استانهای کرمانشاه و خوزستان بیشترین بهرهوری نیروی کار و استانهای یزد و خراسان جنوبی کمترین بهرهوری نیرویکار را در میان تمام استانها داشتهاند. براساس آزمون های اقتصاد سنجی بهترین الگوی منطبق بر دادههای ترکیبی، الگوی اثرات ثابت با وجود متغیرهای مجازی مکان و دو متغیر شیب میباشد. براساس نتایج، متغیرهای درصد استفاده از بذر اصلاح شده، درصد استفاده از ماشینآلات، بارندگی سالیانه، تعداد دور آبیاری در مناطق خوزستان و ساحلی خزر اثر مثبت و معنادار و متغیر نهاده واسطه (شامل سم و کود) اثر منفی و معنادار بر بهرهوری نیروی کار در تولید گندم آبی داشتهاند. بر این اساس، جهت افزایش بهرهوری نیروی کار در تولید گندم آبی پیشنهاد میشود سطح مکانیزاسیون، استفاده از بذرهای اصلاح شده و همچنین سرمایهگذاری در سیستمهای نوین آبیاری افزایش یابد.