فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هر پدیده انسانی حاصل تعامل و تعارض است و فرایند جرم­انگاری نیز به­عنوان سازوکار تنظیم‌گر رفتارهای اجتماعی ـ انسانی، برآیند گفتمان­هایی است که حول آن شکل می­گیرند. شناسایی این گفتمان­ها، ترسیم­گر فضای حاکم بر این فرایند است. این پژوهش با تشخیص ویژگی­های هر گفتمان در طی فرایند جرم­انگاری پدیده ارتشاء، درصدد کشف روابطی است که این فرایند را شکل می­دهند. برای ترسیم این جریان از روش سیاست­گذاری مرحله­ای مبتنی بر تعریف مشکل، ارائه راه­کار و مشروعیت به آن استفاده و در دل هر مرحله ویژگی­های گفتمانی بیان شد. تحلیل محتوای مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی در خصوص قوانین مهم در حوزه جرم­انگاری ارتشاء نشان داد که با توجه به چند بُعدی بودن این پدیده، گفتمان­های مختلف در فرایند جرم­انگاری آن با مشخصه­های گوناگون و نقطه تمرکز خاصی حول تعریف مشکل و بیان راه­کار شکل گرفتند. درنهایت، این روابط و ویژگی­های گفتمانی نشان دادند که جرم­انگاری ارتشاء در دهه 1360 بیش از همه تحت تأثیر بینش­های سیاسی و اجتماعی آن دوران قرار داشت و نمایندگان مجلس شورای اسلامی تا حد بسیاری در پی توسعه جرم­انگاری این پدیده بودند و تمایل داشتند تا مصادیق خرد این جرم را در قالب اخلال در نظام اقتصادی شناسایی کنند. اگرچه در مقابل، رویکرد مداخله کیفری محدود توانست این دیدگاه را کنترل کند.