شناسایی نواحی همگن هیدرولوژیک با استفاده از روش میان مرکز فازی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری /مهندسی آب دانشگاه علم و صنعت ایران- تهران- ایران.
2 استادیار /دانشکده عمران دانشگاه علم و صنعت ایران- تهران- ایران
3 استاد/دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات- تهران- ایران
doi
چکیده
امروزه استفاده از روشهای پهنهبندی، گسسته سازی و تفکیک نواحی همگن در علوم زمینی جهت ارزیابی پاسخ عرصههای طبیعی به فرآیندهای هیدرولوژیک مورد مطالعه از موضوعات جاری میباشد. زیرا هر چه محدوده مورد مطالعه همگنتر باشد موجب بالارفتن دقت و سهولت در عملیات مدیریت منابع آب و یا کنترل خسارات طبیعی خواهد شد. برای شناسائی نواحی همگن، میتوان از روشهای مختلف گسستهسازی استفاده نمود. بهعلت پیوستگی در ویژگیهای زمینی، استفاده از روشهای دستهبندی/ خوشهبندی فازی نظیر روش خوشهبندی میان مرکز فازی (FCM)1 میتواند یک انتخاب مطلوب محسوب گردد. در این مطالعه و بعنوان نمونه، تفکیک نواحی همگن از نظر تولید روانآب با بکارگیری این روش فازی، با انتخاب حوضه معرف والنات گولچ (WGEW)2 واقع در جنوب شرقی ایالت آریزونای آمریکا به جهت کفایت و کیفیت دادههای هیدرولوژیک، مدنظر میباشد. برای اینکار ابتدا به نحوه انتخاب و آمادهسازی دادهها اشاره شده است، سپس تحلیل مولفههای اصلی انجام گردید و نهایتا به هر سه مرحله اساسی و بعبارتی تصمیمگیری در استفاده از روش (FCM) یعنی: تعیین مقدار فازیت مناسب، کنترل شاخص ابهام و تعیین تعداد بهینه خوشهها با استفاده از شاخص اعتباریابی خوشهبندی پرداخته شده است. نشان داده شده است استفاده از روشهای مختلف و موجود اعتباریابی خوشهبندی، لزوما منجر به تعیین تعداد بهینه خوشهها بصورت واضح و قطعی نخواهد شد و برای این منظور میتوان از یک روش منطقی پیشنهادی استفاده نمود.