اولویتبندی مولفههای قراردادهای کشاورزی: مطالعه موردی قرارداد کشت زعفران
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
2 دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان
3 دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان
doi
10.22034/iaes.2023.2005239.2001چکیده
فعالیتهای کشاورزی به علت سروکار داشتن با موجودهای زنده همواره همراه با مخاطرههایی برای کشاورزان بوده است. در این فعالیتها انواع مخاطرههای طبیعی، اجتماعی، اقتصادی دست به دست هم میدهند و موقعیتهای آسیبپذیری را برای تولیدکنندگان فراهم سازند. نتیجه این شکنندگی و آسیبپذیری باعث بیثباتی در درآمدها میشود. این تحقیق با هدف تعیین، شناسایی و اولویتبندی فراسنجههای قراردادهای کشاورزی با استفاده از مدل ترکیبی فرایند تحلیل سلسله مراتبی AHP و شباهت به گزینه ایدهآل TOPSISدر استان خراسان رضوی از طریق پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر نتایج و پژوهشهای انجام شده، از 13 نفر متخصص و خبره آشنا به حوزه کشاورزی قراردادی که به صورت داوری و بر مبنای تخصص آنان انتخاب شدند انجام شد. در این پژوهش 2 معیار و 14 گزینه در نظر قرار گرفت؛ و از روش TOPSIS و AHP برای وزندهی به معیارها، شناسایی و اولویت بندی فراسنجههای قراردادکشاورزی استفاده شد. نتایج نشان داد وزن معیار به ارتقاء مشارکت کشاورزان در کشاورزی قراردادی 692/0 و وزن معیار کمک به امنیت غذایی و افزایش تولید در کشاورزی قراردادی 308/0 است؛ و همچنین بر مبنای وزنهای به دست آمده برای معیارها و مبتنی بر روش اولویتبندی تاپسیس از بین فراسنجههای قراردادهای کشاورزی بالاترین رتبه مربوط به برگزاری کلاسهای آموزشی و مشاوره فنی و پایینترین رتبه مربوط به نوع قرارداد (دوجانبه-چندجانبه) بود. بر اساس نتایج به دست آمده از این پژوهش پیشنهاد و تاکید میشود سازمان جهاد کشاورزی یا بخش خصوصی در عقد قراردادها به فراسنجههایی از جمله برگزاری کلاسهای آموزشی و مشاوره فنی، وجود اختیار معامله، نوع قرارداد (کتبی-شفاهی)، وجود یا عدم وجود الزام تعیین درجه کیفی، طول دوره قرارداد، نوع قرارداد (مستقیم-واسطه)، تأمین نهاده توجه کند؛ در این صورت انتظار میرود مشارکت کشاورزان در کشاورزی قراردادی ارتقاء یابد.