تعیین کارایی بازارهای هدف صادراتی زعفران با توجه به رویکرد سیاستی ایران
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2 دانشگاه تربیت مدرس
3 دانشگاه آزاد اسلامی
4 دانشگاه آزاد اسلامی
doi
10.22034/iaes.2023.2007780.2008چکیده
با وجود کاربرد بسیار گسترده از مدلهای جاذبه مرزی تصادفی برای تعیین کارایی بازارهای هدف صادراتی، به نظر میرسد این الگو برای کشورهایی که دچار تحریمها و مداخلههای دولت با هدفهای غیراقتصادی است مناسب نباشد. هدف این پژوهش اصلاح الگوی مزبور برای اقتصادهایی مانند ایران است که در آن مداخلههای داخلی و خارجی موجب محدودیتهای زیادی در صادرات میباشد. در این بررسی و ارزیابی برای تعیین کارایی صادرات زعفران ایران از دادههای پانل 39 بازار هدف در دوره زمانی 2020-2001 استفاده شده است. بدین منظور الگوی جاذبه مرزی تصادفی اصلاح شده برای سنجش کارایی بکار گرفته شده است. در این کار محدودیتهای حاکم بر سیاست خارجی یک کشور در زمینه تجارت مورد توجه قرار گرفت. در الگوی پیشنهادی متغیرهای بحران، رابطههای سیاسی سیاسی دوستانه و تحریم اقتصادی، که در اغلب بررسیهای گدشته به صورت عدد موهومی وارد شد، با استفاده از روش و فن منطق فازی بررسی شد. نتایج نشان داد که صادرات ایران به هیچ یک از کشورها دارای کارایی 100 درصد نمیباشد. طی بازه زمانی بلندمدت، بیشترین میزان کارایی زعفران ایران در بازار کشورهای اسپانیا، قطر، بحرین و امارات و کمترین آن مربوط به کشورهای ویتنام، عمان، پاکستان و افغانستان بوده است. همچنین نتایج نشان داد که توان بالقوه (پتانسیل) قابل توجهی برای صادرات زعفران ایران وجود دارد. بیشترین توان بالقوه صادرات و شکاف صادرات ایران مربوط به کشور امارات متحده عربی است.