بررسی ویژگیهای زبانِ زنانه در مقایسه با زبان ِمردانه در ترجمه رمان
نویسندگان
1 دانشجو/پیام نور
2 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور
doi
چکیده
در مورد ویژگیهای زبانِ زنانه و سبک آن، آثار و دیدگاههای متفاوتی وجود دارد. لازم به ذکر است که با توجه به سبک اخلاقی و اعتقادی بانوان ایرانی، فرهنگ نقش عمدهای در روند ترجمه دارد. در این پژوهش به بررسی ویژگیهای زبان ِزنانه و مردانه در ترجمۀ رمان تأکید شده است. بنابراین، 10 رمان ترجمهشده از زبان انگلیسی به زبان فارسی بهعنوان نمونه انتخاب شد. یافتههای پژوهش بر مبنای الگوهای لیکاف و فرکلاف شکل گرفت و تأثیرات احتمالیِ سبک و نگرشِ زنانه در ترجمۀ رمان بررسی شد. ابتدا متغیرهای زبانشناختی مورد تأیید خبرگان قرار گرفت و سپس تمامی این متغیرها در تکتک رمانها مطالعه شد. در پایان تعداد کاربرد متغیرهای زبان زنانه در مقایسه با زبان مردانه در ترجمۀ رمان استنتاج شد. نتایج پژوهش در قالب جدولهایی ارائه شد و سرانجام، مشخص شد که همانند الگوی لیکاف، کاربرد متغیرهای زبانشناختی درنگ، احساسات، تغییر لحن، عبارات خطابی، رنگ و توصیف فضا، عبارات جنسیتزده، عبارات غیرکلامی، تردید، احساسات و همدلی، جمع مکسر، سکوت، اسامی مصغر و مشارکت در ترجمه زنان بیشتر است، اما نسبت تفاوت کاربرد متغیر ادب به اندازه الگوی لیکاف نیست و متغیر قطع گفتار در زبانِ زنانه و مردانه، برخلاف الگوی فرکلاف، در این پژوهش تقریباً مساوی است. کاربرد متغیرهای لطیفهگویی و هرزهگویی نیز در زبان مردانه بیشتر است، اما نسبت به گذشته کاربرد کمتری دارد.
