تحلیل کارایی قیمتی در سطحهای بازار رقمهای گیلاس (مطالعه موردی شهرستان ارومیه)
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی مشهد
2 دانشگاه علوم پزشکی یاسوج
3 دانشگاه علوم پزشکی شیراز
doi
10.22034/iaes.2023.1996406.1983چکیده
کشور ایران ازجمله سه کشور برتر تولیدکننده گیلاس در جهان، نقش تعیینکنندهای در فرایند تشکیل قیمت این محصول در بازار جهانی دارد. ازآنجاییکه چگونگی انتقال قیمت محصولهای کشاورزی و تغییرهای آنها ازجمله مهمترین شاخصهای سنجش عملکرد بازار و تخصیص منبعها در اقتصاد به شمار میرود،این تحقیق به بررسی چگونگی انتقال قیمت محصول گیلاس در سطحهای عمدهفروشی-خردهفروشی (اطلاعات هفتگی دوره زمانی 86 تا 97) در سطح کشور ایران پرداخته است. همچنین نظر به توان بالقوه( پتانسیل ) بالای شهرستان ارومیه در زمینه تولید و صادرات این محصول، انتقال قیمت بین رقمهای گیلاس تکدانه و خوشهای (دادههای مرکب دوره زمانی 93 تا 97) این شهرستان نیز مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته و همانند سطحهای عمده-خردهفروشی گیلاس به منظور دستیابی به نتایج مورد نظر از الگوی تصحیح خطا با رویکرد انگل-گرنجر و بسته نرمافزاری شازم استفاده شد. نتایج نشان داد که در سطحهای عمدهفروشی-خردهفروشی گیلاس در سطح کشور انتقال قیمت هم در کوتاهمدت و هم در بلندمدت نامتقارن بوده است. ازاینرو پیشنهاد میشود که سیاستگذاریهای مبتنی بر تنظیم بازار در دورههای افزایش و کاهش قیمتها یکسان برنامهریزی نشوند. به عبارتی در دورههای افزایش و کاهش قیمتها انتخاب اثرگذاری ابزارهای سیاستی باید مبتنی بر توجه به این عدم تقارن در بلندمدت باشد. در مورد انتقال قیمت گیلاس در سطحهای رقمهای خوشهای-تکدانه نیز در کوتاهمدت انتقال قیمت متقارن ولی در بلندمدت نامتقارن بوده است. به عبارتی تعدیلهای کاهشی قیمت از گیلاس خوشهای به گیلاس تکدانه سریعتر از تعدیلهای افزایشی آن انتقال مییابند. بر این مبنی میتوان به این جمعبندی و پیشنهاد رسید که در کوتاه مدت برنامهریزی سیاستگذاریهای مبتنی بر تنظیم بازار در دورههای افزایش و کاهش قیمتهای گیلاس خوشهای منجر به نتایج یکسانی در بازار گیلاس تکدانه شده و لذا نیازی به سیاستگذاری متفاوت برای تنظیم قیمتها در دو بازار گیلاس تکدانه و خوشهای نخواهد بود.