تدوین الگوی تخصیص بهینه منابع مالی به زیربخش زراعت ایران با لحاظ پایداری اقتصادی محصول های تولیدی
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
2 دانشگاه آزاد اسلامی
3 دانشگاه رازی
4 دانشگاه آزاد اسلامی
doi
10.22034/iaes.2023.1982805.1964چکیده
تخصیص منابع مالی به بخش کشاورزی توسط بانکها اغلب بر مبنای الگوی مارکویتز انجام میشود که در آن ریسک و بازدهی یک سرمایهگذاری بطور همزمان مورد توجه قرار میگیرد. اما، در نظر گرفتن این دو معیار به تنهایی در تخصیص منابع مالی نمیتواند منجر به توسعه کشت و تولید محصولها با پایداری اقتصادی و منطبق با شرایط اقلیمی شود. در این مطالعه، الگویی برای تخصیص منابع مالی به زیربخش زراعت تدوین شده که در آن افزون بر هدفهای افزایش بازدهی و کاهش ریسک تسهیلات، پایداری اقتصادی محصولها نیز به عنوان هدف سوم مورد توجه قرار گرفته است. الگوی تدوین شده با استفاده از اطلاعات و آمار بانک کشاورزی به عنوان نهاد اصلی تامین کننده منابع مالی بخش کشاورزی اجرا و پرتفوی بهینه تسهیلات برای بخش زراعت توسط این بانک با هدفهای یاده شده ارائه شده است. حل الگوی تدوین شده با استفاده از روش e-constraint و با رویکرد لکزیکوگرافیک در قالب الگوی برنامهریزی ریاضی چند هدفه صورت گرفته است. نتایج پرتفوی بهینه تسهیلات برای بخش زراعت نشان میدهد نخست اینکه، پرتفوی پیشنهادی نسبت به پرتفویهای مورد عمل بانک از نظر بازدهی، ریسک و شاخص پایداری اقتصادی دارای وضعیت مطلوبتری میباشد. دوم اینکه، الگوی تدوین شده پرتفوی تسهیلاتی را پیشنهاد میدهد که در آن بیشترین سهم به محصولهایی تعلق میگیرد که بیشترین انطباق را با شرایط اقلیمی کشور دارند و برای تولیدکنندگان آن بیشترین جبران ریسک را عاید میکنند. با توجه به اهداف سه گانه در نظر گرفته شده در تشکیل پرتفوی تسهیلات توسط الگو، این الگو قادر است ضمن تامین منافع سهامداران بانک به عملی کردن وظیفه توسعهای بانک نیز کمک نماید و بدین ترتیب به تحقق هدف سیاستگذار بخش کشاورزی که اصلاح تدریجی الگوی کشت به سمت الگوی کشت پایدار است مساعدت نماید. بنابراین، پیشنهاد میشود بانک کشاورزی و دیگر نهادهای تامین کننده منابع مالی با بهره گیری از الگوی پیشنهادی در این مطالعه شاخص پایداری اقتصادی فعالیتها را در تخصیص منابع مالی خود به محصولهای کشاورزی مورد توجه قرار دهند.