بررسی نا برابری کارایی فنی بخش کشاورزی استانهای ایران با تاکید بر نقش متغیر اقلیمی
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی گلستان
2 دانشگاه علوم پزشکی گلستان
3 دانشگاه علوم پزشکی قزوین
doi
10.22034/iaes.2023.1973396.1958چکیده
نظر به اهمیت بهبود کارایی در ارتقای بهرهوری عاملهای تولید سنجش کارایی بخش کشاورزی بهمنظور سیاستگذاری مناسب در این بخش ضرورت دارد بدین ترتیب لحاظ نقش متغیرهای تاثیرگذار مانند عاملهای اقلیمی بر میزان تولید منطقهها و استانهای مختلف کشور از اهمیت خاصی برخوردار میباشد. بنابراین، هدف از این مطالعه حاضر بررسی و تحلیل کارایی و نابرابری آن در بخش کشاورزی استانهای ایران با در نظر گرفتن نقش متغیرهای اقلیمی میباشد. دادههای مورد نیاز برای دوره زمانی سالهای 97-1390 مربوط به همهی استانهای کشور از مرکز آمار ایران، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان هواشناسی و وزارت اقتصاد و دارایی گردآوری شد. بدین منظور از روش Super-SBM در یک متغیر برونزا برای عوامل محیطی خارجی (بارش) استفاده شد. افزون بر این، با استفاده از ضریب جینی به بررسی تفاوتهای منطقهای در کارایی بخش کشاورزی استانهای مختلف ایران در دوره بررسی پرداخته شد. نتایج تحقیق نشان داد میانگین کارایی فنی استانهای کشور 45/0 میباشد. همچنین بنا بر یافتههای تحقیق کارایی فنی بخش کشاورزی در بیشتر استانهای کشور در وضعیت مطلوبی قرار ندارد و نابرابری شدیدی(ضریب جینی 41/0) در بیشتر منطقههای کشور از نظر توزیع کارایی بین استانها وجود دارد. ضمن اینکه نابرابری کارایی بخش کشاورزی در استانهای کشور در طول دوره 97-1390 رو به افزایش بوده است. با توجه به پایین بودن کارایی و توزیع نابرابر آن در استانها و منطقههای مختلف کشور پیشنهاد میشود تدابیر لازم در زمینه ارتقای کارایی مانند توسعه فناوریهای نوین، گسترش فعالیتهای ترویجی و کاهش بهکارگیری نهادههای زیانبخش به کار گرفته شود. همچنین با توزیع مناسبتر امکانات و اعتبارات میتوان زمینه لازم برای بهبود کارایی استانهای کم برخوردار را فراهم کرد.