کارایی فنی، کارایی زیستمحیطی و زیان اقتصادی تولید گندم دیم شهرستان اهر
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی تبریز
2 دانشگاه علوم پزشکی تبریز
3 دانشگاه علوم پزشکی گلستان
doi
10.22034/iaes.2022.1971035.1954چکیده
هر چند که افزایش مصرف نهادههای زیانبار سم و کودهای شیمیایی موجب افزایش تولید محصولهای کشاورزی میشود لیکن آسیبها و زیانهای زیادی به محیطزیست وارد میکند. از همین رو استفاده اصولی و کارا از منبعهای تولید در فرآیند توسعه پایدار دارای اهمیت قابل توجهی میباشد. بدین ترتیب هدف این پژوهش ارزیابی کارایی فنی، کارایی زیست محیطی و عاملهای موثر بر آنها و نیز اندازه گیری خسارت (زیان) اقتصادی مصرف نهاده های زیانبار در تولید گندم دیم شهرستان اهر میباشد. برای این منظور دادههای موردنیاز با تکمیل پرسشنامه از 217 کشاورز گندمکار دیم در شهرستان اهر گردآوری شد. برای دستیابی به هدف تحقیق، از برآورد یک تابع تولید ترانسلوگ مرزی تصادفی، برای محاسبه کارایی فنی و کارایی زیست محیطی استفاده شد. بنابر نتایج میانگین کارایی فنی 06/66 و کارایی زیست محیطی 36/49 درصد میباشد. ملاحظه میشود که میزان کارایی زیست محیطی کمتر از کارایی فنی بوده است. به عبارتی دیگر با افزایش مصرف نهادههای زیانبار کود و سم میزان کارایی زیستمحیطی دچار کاهش میشود. از همین رو میانگین میزان خسارت ( زیان ) اقتصادی تولید هر هکتار گندم دیم 226 هزار ریال در هکتار برآورد شد. همچنین میزان سطح زیرکشت، وجود افراد دارای تحصیلات دانشگاهی و آسیب و زیان آفت از جمله عاملهای تاثیرگذار بر کارایی بود. از اینرو بهرهمندی از تخصص و دانش افراد و رویارویی بهنگام با آسیب و زیان آفت میتواند میزان کارایی را بهبود بخشد. نظر به اینکه استفاده از سمها و کودهای شیمیایی ضمن آلوده کردن محصول، آسیب و زیان زیستمحیطی قابلتوجهی برجای میگذارد، لذا توصیه میشود در راستای اقتصادی تر کردن فرآیند تولید محصول هرچه بیشتر نسبت به ترویج روشهای جایگزین، مبارزه شیمیایی اقدام شود.