برآورد قیمت آتی پسته در بورس کالای کشاورزی با استفاده از الگوی هیبریدی «تبدیل موجک-گرادیان تقرب‌یافته درختی»

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی لارستان

2 دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه

3 دانشگاه علوم پزشکی قزوین

doi
10.22034/iaes.2023.1974208.1959
چکیده

در طی سال‌های اخیر، بازار بورس کالای ایران همواره با نوسان‌ها و تلاطم‌های بی‌ثبات‌کننده قیمت همراه بوده است. با توجه به جایگاه مهم پسته در بورس کالای ایران و نیز لزوم به کارگیری ابزارهای مناسب برای تشخیص بهینه قیمت آتی، هدف از انجام این مطالعه، طراحی و ساخت یک مدل هیبریدی مناسب مبتنی بر گردایان تقرب‌یافته و مقایسه عملکرد آن با سایر مدل‌های یادگیری ماشین به منظور پیش‌بینی دقیق قیمت آتی پسته است. نتایج حاصل از بکارگیری تئوری موجک نشان داد که میزان خطای داده‌های قیمت کاهش یافته و داده‌ها از یک روند باثبات (نوفه سفید) برخوردار ‌شدند. همچنین نتایج حاصل از انجام اجرای شبکه کدکننده خودکار نشان داد که وقفه بهینه یک، بهترین متغیر ورودی برای پیش‌بینی قیمت آتی پسته در دوره مورد بررسی است. بر مبنای شاخص‌های نیکویی برازش، مدل پیشنهادی این مطالعه یعنی «تبدیل موجک-گرادیان تقرب‌یافته» در مقایسه با دیگر مدل‌های داده‌کاوی، دارای عملکرد بهتری در پیش‌بینی قیمت آتی پسته بود. همچنین، پیش‌بینی خارج از نمونه با مدل منتخب نشان داد که قیمت‌های جدید پیش‌بینی شده با داده‌های واقعی اختلاف کمی دارد که بیانگر کارایی و دقت مدل هیبریدی منتخب است. بنابراین، مدل پیشنهادی برای پیش‌بینی قیمت کالاهای کشاورزی توصیه شده و می‌تواند به عنوان یک شاخص اطمینان و یک ابزاری محاسباتی کارا در مدیریت ریسک برای معامله‌گران و فعالان بازار بورس کالای ایران به کار گرفته شود.