ارزیابی رفتار انتقال قیمت نهادهها در بازار برخی محصولهای کشاورزی
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی بابل
2 دانشگاه علوم پزشکی بابل
doi
10.22034/iaes.2022.550096.1916چکیده
از جمله چالشهای اصلی و مهم بخش کشاورزی ایران، نوسانهای قیمت محصولهای کشاورزی است که نقش پررنگی را در اقتصاد ایفا میکند. با توجه به اهمیت نهادهها در بازار قیمت محصولهای کشاورزی، هدف اصلی این پژوهش بررسی تجربی انتقال قیمت بازار نهادههای کشاورزی بر قیمت برخی محصولهای کشاورزی (گوجهفرنگی، سیبزمینی و پیاز) با استفاده از الگوی خود توضیح مارکوف-سوئیچینگ و داده های فصلی در سالهای 1397-1370 میباشد. در آغاز با بررسی آزمون BDS، الگوی استخراج شده از روش مارکوف-سوئیچینگ نسبت به مدل خطی مناسبتر نشان داده شد. نتایج مدل مارکوف-سوئیچینگ نشان داد شاخص قیمت محصولها به دو رژیم نرخ رشد قیمتی پایین و بالا طبقه بندی شده است و قیمت نهادههای بذر، کود شیمیایی و سمهای شیمیایی در دو رژیم بر روی قیمت محصولهای گوجهفرنگی، سیبزمینی و پیاز تاثیرگذارند. نتایج براورد مدل بیانگر وجود تفاوت معناداری میان ضریب متغیرهای هر رژیم بود که این مهم نشانهای از نامتقارن بودن انتقال قیمت نهادهها به بازار قیمت محصولهای منتخب است. همچنین احتمال پایداری رژیم دوم برای هر سه محصول بالاتر براورد شده است. از این رو، برمبنای نامتقارن بودن انتقال قیمت در این بازار، توصیه مهم سیاستی این پژوهش آن است که سیاستگذاران اقتصادی به منظور ایجاد ثبات قیمت، بایستی به ساماندهی بازار تقاضای نهادهها و سیاستهای تثبیت قیمت در بازار نهادههای کود شیمیایی، سم و بذر و نظارت بیشتر سازمانهای ذیربط بر سیاستهای واردات نهادههای کشاورزی و چگونگی عرضه و توزیع آنها توجه ویژهای داشته باشند و نبود تقارن در قیمت بازار محصولهای کشاورزی مورد بررسی را در سیاستها و برنامهریزیهای خود مدنظر قرار دهند.