فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

احمد محمود، داستان­نویس معاصر تلاش کرده که در آثارش شرایط حاکم میان فرد و اجتماع را وصف کند. در داستان­های او توصیف زندگی مردم عادی، نیازها و نگرانی­هایشان طی جو حاکم بر نظام اجتماعی، در قالب روایت­های داستانی گنجانیده شده­اند. این نوع داستان­پردازی، سبک وی را در زمرۀ نویسندگان متمایل به رئالیسم اجتماعی قرار داده است. گرایش محمود به واقع­گرایی، همچنین وجود نشانه­های رئالیسم اجتماعی در رمان­هایش، دلیلی بـرای بـررسی آثـار داستـانی وی است. بدین سبب پژوهش حاضر با طرح این سؤال که وجود چه مشخصه­هایی، آثار محمود را ذیل سبک واقع­گرایی اجتماعی قرار می­دهد، شکل گرفته است. در این بررسی هدف اصلی، روشن­تر کردن هرچه بیشتر فضای رئالیستی رمان­های محمود و سبک رئالیسم­ اجتماعی وی با تأکید بر تحلیل سه عنصر درون­مایه، شخصیت و حادثه بوده است. در این پژوهش، با مطالعۀ منابع کتابخانه­ای و رویکردی توصیفی- تحلیلی، به بررسی مشخصه­های رئالیسم ­اجتماعی در رمان­های همسایه­ها، داستان یک شهر، زمـین­­ سوخته، مدار صفردرجه و داستان­ کوتاه بازگشت که بارزترین نمونه­های آثار رئالیستی محمود به شمار می­آیند، پرداخته است. حاصل آنکه، محمود با ذکاوتی خاص در انتخاب موضوعات اجتماعی به عنوان درون­مایۀ آثار، خلق شخصیت­های داستانی به عنوان تیپ­هایی که نمونه­هایی از افراد زندگی روزمره ما هستند و قرار دادنشان در حوادثی قابل باور، توانسته است آثاری با سبک واقع­گرایی اجتماعی خلق نماید.