اثر تغییر اقلیم بر عملکرد غلات عمده در ایران
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2 دانشگاه آزاد اسلامی
3 دانشگاه آزاد اسلامی
4 دانشگاه آزاد اسلامی
doi
10.22034/iaes.2022.539359.1871چکیده
در این تحقیق به بررسی مقدار و نحوهی عملکرد محصولات گندم آبی و دیم، جو آبی و دیم و ذرت دانهای در اقلیم و زیر اقلیمهای کشور پرداخته میشود. در این راستا از دادههای متوسط عملکرد محصولات مورد بررسی، میانگین بارش، میانگین دما طی سالهای 94-1361 استفاده شده است. باتوجه به این که محصولات غلات 56 و 77 درصد از سطح زیر کشت را به ترتیب در مناطق خشک و نیمهخشک شامل میشوند، در این پژوهش تنها غلّات موردمطالعه قرار میگیرند و از میان آنها پنج محصول که دارای بالاترین سطح زیر کشت هستند انتخاب شده است. در نهایت برای بررسی اثرات تغییر اقلیم بر عملکرد محصولات از تابع واکنش عملکرد استفاده شد. نتایج حاکی از آن است که بیشترین ضریب واکنش عملکرد به بارش در اقلیم و زیر اقلیم نیمهخشک سرد، نیمهخشک گرم، نیمهخشک معتدل، خشک سرد، خشک گرم و خشک معتدل به ترتیب مربوط به گندم دیم، گندم آبی، گندم دیم، جو دیم، جو دیم و گندم دیم است. بعلاوه بیشترین ضریب واکنش عملکرد به دما در اقلیم و زیر اقلیم نیمهخشک سرد، نیمهخشک گرم، نیمهخشک معتدل، خشک سرد، خشک گرم و خشک معتدل به ترتیب مربوط به گندم دیم، جو دیم، گندم آبی و گندم دیم جو دیم، گندم دیم است. با توجه به نتایج بهدستآمده از تحقیق و بهمنظور مدیریت کارآمد تولید و عملکرد بهتر، محصولات کشاورزی در اقلیم و زیراقلیمها در کشور پیشنهاد میشود. تدوین الگوی کشت جامع و تخصیص نوع کشت محصولات در اقلیم و زیراقلیم با درنظر گرفتن بیشترین ضریب واکنش عملکرد محصولات جهت بهرهبرداری بیشتر محصولات ذکر شده صورت پذیرد.