بررسی پایداری اقتصادی و زیست محیطی معیشت عشایر استان فارس با استفاده از منطق فازی
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2 دانشگاه آزاد اسلامی
doi
10.22034/iaes.2021.538534.1863چکیده
در سالهای اخیر، معیشت عشایر با اختلالهای بیرونی مانند خشکسالی، تغییر اقلیم و تخریب مرتعها رو به رو شده است. از آنجاکه تغییرپذیریهای اقلیمی، خدمات بوم سامانهای را که عشایر به آن وابسته هستند تحت فشار قرار میدهند، بنابراین برای کمک به عشایر برای حفظ معیشت خود به ابزارهای کارآمدی نیاز است. در این راستا، چارچوب معیشت پایدار میتواند در بررسی زمینه، راهبردها و پیامدهای معیشتی، مساعدت کند. هدف این پژوهش بررسی پایداری اقتصادی و زیستمحیطی ناشی از اتخاذ راهبردهای معیشتی مختلف در جامعههای عشایری استان فارس با استفاده از سامانه نتیجهگیری فازی (FIS) است. بر مبنای نظرسنجی از 393 خانوار عشایری قشقایی، که از طریق روش نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای گزینش شدهاند، دامداری سنتی بهعنوان الگوی معیشت پایه برای عشایر میباشد و ارتباط اقتصادی و فرهنگی خود را با عشایر حفظ کرده است. یافتههای پژوهش نشان داد که شیوهی معیشت مبتنی بر دامداری سنتی منجر به وضعیت اقتصادی فقیر برای خانوارها و شرایط زیستمحیطی ناپایدار برای مرتعهای طبیعی میشود. درحالیکه کاهش سهم درآمد دامداری و افزایش علوفه مصرفی سرانه، کاهش فقر و بهبود کیفیت مرتعها را به دست میآورد. نتایج مدل فازی طراحی شده گویای این است که دستیابی به پایداری اقتصادی و زیستمحیطی مشروط به ترکیب درست و بهینه داراییهای معیشتی است.