ارزیابی مقالات کارآزمایی بالینی شاهددار تصادفی شده مجله‌ زنان، مامائی و نازایی ایران: 1398-1388

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

3 کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. دانشجوی دکتری آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

4 استاد گروه آمار زیستی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

5 استاد گروه اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

6 دانشجوی کارشناسی ارشد آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

7 کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. دانشجوی دکتری آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2021.18429
چکیده

مقدمه: مطالعات کارآزمایی بالینی شاهددار تصادفی شده، از جمله معتبرترین نوع مطالعات هستند که طراحی مناسب و گزارش صحیح آنها در علم پزشکی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی نقادانه مطالعات کارآزمایی بالینی شاهددار تصادفی شده مجله‌ زنان، مامایی و نازایی ایران انجام شد. روش‌کار: در این مطالعه مقطعی- تحلیلی، مقالات کارآزمایی بالینی مجله‌ زنان، مامایی و نازایی ایران در بازه سال‌های 98-1388، بر اساس آخرین ویرایش چک‌لیست کانسورت، توسط 3 کارشناس آمار زیستی که کفایت آموزش آنها با اندازه‌گیری ضریب توافق کاپا تأیید شد، امتیازدهی شدند. مقالات بر اساس امتیاز کسب شده در 5 دسته‌ بسیار ضعیف تا عالی طبقه‌بندی شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه‌ 25) و آمار توصیفی انجام شد. یافته‌ها: از مجموع 1318 مقاله منتشر شده در بازه زمانی 11 ساله، 325 مورد را مقالات کارآزمایی بالینی تشکیل داده‌اند که از بین آنها، تنها 6 مقاله (85/1%) با درجه عالی ارزیابی شدند. کم‌ترین و بیشترین امتیاز در میان مقالات مورد بررسی به‌ترتیب 14 و 28 (حداکثر امتیازات 37) به‌دست آمد و میانگین و انحراف معیار امتیازات کسب شده در تمام مقالات به‌ترتیب 34/0±05/19 محاسبه گردید. با این‌حال، به دو مبحث اساسی تصادفی‌سازی و کورسازی در مطالعات کارآزمایی توجه کمتری شده بود. نتیجه‌گیری: با توجه به اهمیت مطالعات کارآزمایی بالینی، توجه به کیفیت مقالات بر اساس چک‌لیست کانسورت ضروری است، همچنین به نویسندگان این‌گونه مقالات پیشنهاد می‌شود به 2 بنیاد اساسی مطالعات بالینی یعنی تصادفی‌سازی و کورسازی، توجه بیشتری نشان داده تا از این طریق قدرت تعمیم‌پذیری نتایج افزایش یابد.