ارزیابی اثرگذاریهای انتشار گازهای گلخانهای بر عملکرد و الگوی کشت محصولهای منتخب زراعی استان تهران
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی تهران
2 دانشگاه آزاد اسلامی
3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
4
doi
10.22034/iaes.2021.523715.1814چکیده
در مطالعه حاضر ارزیابی اثرات انتشار گازهای گلخانهای بر عملکرد و الگوی کشت محصولات منتخب زراعی استان تهران مورد بررسی و کنکاش قرار گرفت. برای این منظور، ابتدا با استفاده از مدلهای گردش عمومی (GCM) میزان اثرات گازهای گلخانهای بر میانگین متغیرهای اقلیمی دما و بارش تحت سناریوهای انتشار A1B، A2 و B1 بررسی شد. این کار به کمک سامانه دیتایی GCM/RCM و مدل ریزمقیاس LARS-WG صورت گرفت. در ادامه، با استفاده از رویکرد اقتصادسنجی و تحلیل رگرسیون اثرات متغیرهای اقلیمی دما و بارش بر میانگین عملکرد محصولات منتخب زراعی ارزیابی شد. جهت بررسی تغییرات عملکرد محصولات بر الگوهای زراعی از مدل برنامهریزی ریاضی اثباتی (PMP) استفاده شد. نتایج نشان داد که رفتار متغیرهای اقلیمی دما و بارش طی دورههای آتی در سطح حوضههای مطالعاتی استان تهران نسبت به دوره پایه به ترتیب افزایشی (27/0 تا 75/3 درجه سانتیگراد) و کاهشی (63/0 تا 1/41 میلیمتر) خواهد بود. افزایش تمایل کشاورزان جهت توسعه سطح زیرکشت گندم آبی، ذرت دانهای و کلزا و کاهش سطح زیرکشت جو آبی، گوجهفرنگی، هندوانه و آفتابگردان در الگوی زراعی استان تهران از نتایج اعمال سناریوی اقلیمی تلفیقی (افزایش دو درجهای دما و کاهش 20 میلیمتری بارش) در این مطالعه است. تحت شرایط رخداد تغییر اقلیم، هندوانه و آفتابگردان به ترتیب با بیشترین تغییرات کاهشی در عملکرد (1/13، 7/17 درصد) و سطح زیرکشت (8/68 و 9/31 درصد) به عنوان حساسترین محصولات در الگوی زراعی استان تهران شناسایی شدند. از این رو، برنامه-ریزی جهت کاهش و یا توسعه سطح آنها طی دورههای آتی در الگوی کشت منطقه به زارعین و مسئولان ذیربط در بخش کشاورزی توصیه میشود.