تأثیر روش آبیاری، تاریخ کشت و کنترل غیرشیمیایی بر میزان خسارت کرم غلاف‌خوار لوبیا Helicoverpa armigera Hubner (Lepidoptera: Noctuidae)

نویسندگان

1 استادیار،بخش گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک، ایران.

2 دکترا، بخش گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک، ایران.

doi
10.22092/bcpp.2025.371179.403
چکیده

به منظور بررسی کارایی راهکارهای کنترل غیرشیمیایی و تأثیر دو روش آبیاری (تیپ و بارانی) و دو تاریخ کشت بر جمعیت و میزان خسارت کرم غلاف‌خوار لوبیاHelicoverpa armigera ، آزمایشی در دو سال زراعی (1402–1401 و 1403–1402) به صورت صورت استریپ اسپلیت پلات در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات اراک انجام شد. عامل آبیاری به صورت نواری یا استریپ در کرت اصلی و شامل دو سطح آبیاری بارانی و آبیاری نواری (تیپ) و عامل کنترل غیر شیمیایی در دو سطح شامل کاربرد حشره‌کش‌های زیستی و کم خطرBacillus thuringiensis  (بایولپ)® و روی اگرو (ماترین)® با غلظت‌های توصیه‌ شده شرکت سازنده به همراه عامل تاریخ کاشت در دو سطح شامل تاریخ کاشت عرف منطقه و 15 روز قبل از تاریخ کاشت عرف منطقه (زود کاشت)، به صورت فاکتوریل در کرت‌های فرعی قرار گرفتند. بیشترین تأثیر تیمارهای غیر شیمیایی در روش آبیاری تیپ و تاریخ کشت اول (زود کاشت) درحشره‌کش کم خطر روی اگرو سه روز بعد از سمپاشی به میزان (75.86 و 69.82 درصد) به ترتیب در سال‌های اول و دوم مشاهده شد. بیشترین میانگین عملکرد (کیلوگرم در هکتار) در سال‌های اول (2906.48) و دوم (2515.21) در اثرات متقابل روش تیپ × تاریخ کشت اول × کاربرد حشره‌کش کم خطر روی اگرو مشاهده شد. استفاده از کشت زود هنگام، آبیاری تیپ و به‌کارگیری روش‌های کنترل غیرشیمیایی و کم‌خطر می‌تواند به‌عنوان راهکاری پایدار برای مدیریت کرم غلاف‌خوار لوبیا در مناطق آلوده توصیه شود.