کارایی تله فرمونی در جلب کرم آلو Grapholita funebrana (Lepidoptera: Tortricidae) روی چهار رقم آلو در شهرستان جوین (استان خراسان رضوی)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه گیاه‌پزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

2 استادیار، گروه گیاه‌پزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

3 دانشیار، گروه گیاه‌پزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

doi
10.22092/bcpp.2025.371594.407
چکیده

کرم آلو یکی از آفات کلیدی آلو و گوجه سبز می‌باشد که هر‌ساله خسارات جبران‌ناپذیری به محصولات خانواده گلسرخیان در ایران و دنیا وارد می‌کند. به دلیل اثرات مخرب زیست‌محیطی آفت‌کش‌ها و تاثیر نامطلوب آن‌ها روی حشرات غیرهدف، کاربرد روش‌های جایگزین مانند استفاده از تله‌های فرمون جنسی بسیار ضروری است. در تحقیق حاضر، کارآیی تله‌های فرمونی در شکار کرم آلو روی چهار رقم آلو در دو سال متوالی 1403 و 1404 در یک باغ آلوی شهرستان جوین در استان خراسان رضوی بررسی شد. تله‌های دلتا حاوی فرومون جنسی از اواسط اردیبهشت ماه روی چهار رقم پرزیدنت، بلک دیاموند، قطره‌طلا و N16 نصب شدند و تا اول شهریور، تعداد شکار آنها ثبت شد. برای هر رقم سه تله در نظر گرفته‌شد. ورقه‌های چسبنده در زمان‌های انبوهی آفت، در فواصل 3–2 روز تعویض شدند. نتایج نشان داد که کرم آلو دارای دو اوج پرواز جمعیت شب‌پره‌ها (خرداد و تیرماه) روی رقم پرزیدنت است در حالی‌که روی سایر رقم‌ها یک اوج پرواز (خرداد برای N16 و قطره‌طلا و تیرماه برای بلک‌دیاموند) نشان داد. میانگین تعداد پروانه‌های جلب شده در بازه زمانی چهار ماه روی رقم پرزیدنت به ترتیب با میانگین (21±239) و (34±573) عدد در هر دو سال، بالاتر از سایر ارقام بود که نشان‌دهنده حساسیت این رقم به خسارت کرم آلو در منطقه جوین است. استفاده از تله‌های فرمونی در جلب آفات، یک روش ایمن و موثر در پایش جمعیت آفات هدف است و می‌تواند در راستای برنامه‌های مدیریتی آفات کارامد باشد.