شناسایی، تولید انبوه و رهاسازی سن های شکارگرOrius spp. برای کنترل تریپس های گیاهان گلخانهای
نویسندگان
1 استادیار، موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
2 محقق، موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
3 استادیار،موسسه تحقیقات باغبانی کشور، پژوهشکده گل و گیاهان زینتی، مرکزی، محلات، ایران.
doi
10.22092/bcpp.2026.370403.404چکیده
تریپس ها از مهمترین آفاتی هستندکه خسارت شدیدی به سبزی و صیفی و گیاهان زینتی وارد میکنند. این حشرات با تغذیه از شیره گیاهی به گیاه صدمه میزنند. روی گیاهان زینتی نیز تریپس ها در داخل گلها از شیره گیاهی تغذیه کرده و موجب ایجاد لکههای نقرهای و زرد در گیاهان میشوند و در نهایت موجب خشکیدگی گیاه میشوند. تریپسها ناقل انواعی از بیماریهای ویروسی گیاهی نیز می باشند. با توجه به طیف میزبانی وسیع، سرعت تکثیر بالا، چند نسلی، رفتار مخفی و مقاومت به حشرهکشها، مدیریت تریپسها همواره مشکل است. یافتن روش کنترل مطمئن و جایگزین کنترل شیمیایی ضروری بهنظر میرسد. استفاده از روشهای کنترل غیرشیمیایی از جمله بکارگیری مهارگرهای زیستی، از راهکارهای موثر در کاهش جمعیت تریپسها و تولید محصولات گلخانهای سالم محسوب میشود. سنهای خانواده Anthocoridae از شکارگرهای مهم تریپسهای گیاهان سبزی و صیفی و زینتی هستند. در جنس Oriusگونههای Orius albidipennis،Orius laevigatus ، Orius niger، Orius minutus از جمعیت غالب در کشور برخوردار بوده و در کنترل تریپسها نقش موثری دارند. شناسایی گونه های سنهایOrius با استفاده از شکل پارامر اندام تناسلی جنس نر امکانپذیر است. تولید انبوه سنهای شکارگر نیز در شرایط انسکتاریوم و در دامنه دمایی 2±27 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی5±60 درصد و 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی روی غلاف لوبیا سبز و یا ساقه گوشتی گیاهان صورت میگیرد. تخمهای شبپره بید آرد Ephestia kuheniella همراه با گرده ذرت غذای مناسبی برای پرورش این شکارگر است. رهاسازی سنهای شکارگر به نوع گیاه، تراکم آفت و زمان رهاسازی شکارگر بستگی دارد. در این نوشتار، گونه های مهم از سنهایOrius که از زیست بوم های مختلف ایران شناسایی شدهاند معرفی و شیوه تولید انبوه آنها بیان میشود. در نهایت روش رهاسازی برای مهار جمعیت تریپسهای گیاهان سبزی و صیفی و زینتی( فلفل و میخک) گلخانهای که در قالب برنامۀ مدیریت تلفیقیIPM) ) اجراء شده است معرفی میشود، تا براساس اقدامات، کارشناسان و بهره برداران محصولات گلخانهای عاری از باقیمانده سموم شیمیایی برای مصرف داخل و صادرات تولید شود.