اثر اسید جاسمونیک و قارچکش‌های مانکوزب، استروبی و بردوفیکس بر قارچ Polystigma amygdalinum عامل بیماری لکه آجری بادام در شرایط آزمایشگاه

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.

2 دانشیار، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.

doi
10.22092/bcpp.2026.370603.397
چکیده

بیماری لکه آجری بادام ناشی از قارچPolystigma amygdalinum  یکی از مهم‌ترین عوامل خسارت‌زای باغات بادام در ایران محسوب می‌شود. این مطالعه به منظور مقایسه اثربخشی تیمارهای شیمیایی و طبیعی در کنترل رشد این قارچ انجام شد. نمونه‌های آلوده از باغات شهرستان سامان جمع‌آوری و در محیط کشت PDA کشت داده شدند. چهار تیمار شامل اسید جاسمونیک (50، 100 و 200 μM)، مانکوزب (0/5، 1 و 2 ppm)، استروبی (0/1، 0/5و 1 ppm) و بردوفیکس (1%) در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که مانکوزب ppm 2 با 61/7% مهار رشد در روز هفتم مؤثرترین تیمار بود، در حالی که استروبی ppm 1 و بردوفیکس به ترتیب با 58/9% و 55/7% مهار رشد در رده‌های بعدی قرار گرفتند. نتایج در روز 21 نشان داد، که اسید جاسمونیک μM 200 عملکرد افزایشی بر خلاف قارچکش‌ها از خود نشان داد. نتایج تجزیه واریانس اختلاف معنی‌داری بین تیمارها در سطح 0/05 نشان داد. مشاهدات میکروسکوپی تغییرات مورفولوژیکی واضحی در هیف‌های تحت تیمار را آشکار ساخت. نتایج این مطالعه نشان داد، که اگرچه قارچکش‌های شیمیایی (به ویژه مانکوزب) در کوتاه‌مدت کارایی بالاتری در مهار قارچ دارند، اما اسید جاسمونیک با ایجاد پاسخ‌های دفاعی پایدار در گیاه می‌تواند به عنوان گزینه‌ای امیدبخش در برنامه‌های مدیریت تلفیقی بیماری لکه آجری بادام مورد استفاده قرار گیرد. استفاده همزمان از این دو روش می‌تواند راهکاری مؤثر برای کنترل پایدار این بیماری باشد.