ارزیابی دقت روش های منحنی زمان مساحت در تهیة آب نمود واحد لحظه ای
نویسندگان
1 کارشناسارشد دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس
2 استاد دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس
3 دانشیار پژوهشی مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری E
4 دانشیار دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22059/jrwm.2015.56142چکیده
آبنمودی که در خروجیِ حوضة آبخیز شکل میگیرد میتواند مبین واکنش هیدرولوژیکی حوضه در برابر رفتار ژئومورفولوژیکی آن باشد. در این تحقیق سعی شده است با استفاده از سامانة اطلاعات جغرافیایی و مفهوم آبنمود واحد لحظهای، پاسخگوییِ حوضة آبخیز شبیهسازی شود. در روش فیزیکی حاضر آبنمود واحد لحظهای کلارک بر اساس سه پارامترـ زمان تمرکز، ضریب ذخیره، و منحنی زمان- مساحتـ استخراج شد. بنابراین، ارزیابی دقت کاربرد روشهای مختلف تعیین منحنی زمان- مساحت شامل روش نیمرخ آبراهه، سرعتهای مساوی، و لاورنسن در تهیة آبنمود واحد لحظهای به روش کلارک در این تحقیق مد نظر قرار گرفت. نتایج ارزیابی این روشها در مقایسه با نتایج مستخرج از آبنمودهای مشاهدهای با استفاده از روش کیفی و شاخصهای آماری نشان داد که روشهای سرعتهای مساوی در تعیین منحنی زمان- مساحت از دقت بیشتری برخوردارند. مقادیر آمارههای ارزیابی کمّی بین آبنمود واحد متوسط بهدستآمده از سیلابهای مشاهداتی حوضة آبخیز با آبنمود واحد کلارک بهدستآمده از روش سرعتهای مساوی با استفاده از مجذور میانگین مربعات خطا، میزان انحراف از دبی اوج، ضریب کارایی، و خطای نسبی دبی اوج، زمان تا اوج، و زمان پایه بهترتیب 39/1، 93/0، 83/0، 13/7، 33/33، و 38/15 درصد بود. همچنین، تحقیق حاضر نشان داد که مدل کلارک در شبیهسازی آبنمود واحد سیلاب در حوضة آبخیز کسیلیان در استان مازندران از کارایی بیشتری برخوردار است.