تحلیل ارتباط بین تغییرپذیریهای اقلیم، عملکرد و ریسک تولید محصولات کشاورزی؛ مطالعه گندم دیم استان فارس
نویسندگان
1 پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری
2 دانشگاه آزاد اسلامی
3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
doi
10.22034/iaes.2019.112167.1713چکیده
این بررسی با هدف پاسخگویی به این پرسش بود که آیا پدیده تغییرپذیری اقلیم افزون بر عملکرد محصولات کشاورزی بر خطرپذیری (ریسک) عملکرد نیز تاثیرگذار است یا خیر، طرحریزی شد. بدین منظور محصول گندم دیم به عنوان یک کالای اساسی و نیز تأثیرپذیر از اقلیم در استان فارس گزینش شد. با استفاده از تابع تولید تصادفی جاست و پاپ و رهیافت کمینه مربعات تعمیمیافته قابل دسترس، اثرگذاری متغیرهای اقلیمی و غیراقلیمی در شش شهرستان آباده، اقلید، مرودشت، شیراز، لارستان و لامرد در سالهای 1374-1395بر میانگین و ریسک عملکرد ارزیابی شد. نتایج نشان داد که بارندگی به عنوان یکی از عاملهای اصلی پدیده تغییر اقلیم رابطهی مستقیم با عملکرد گندم دیم دارد، طوریکه این متغیر 61/1 درصد از تغییرپذیری عملکرد را پیشبینی کردهاست. افزون بر این، بارندگی و دما به عنوان نهادههای ریسککاهنده در تولید محصول گندم دیم استان فارس اثرگذار بودهاند. در نهایت، تغییراقلیم، شرایطی را فراهم میآورد تا میانگین دما توانمندی لازم برای جبران زیان ناشی از کاهش بارندگی را دارا باشد. با توجه به یافتههای پژوهش، تاکید میشود تا سیاستهای لازم، تامین و استفاده از بذرهای گندم مقاوم به گرما و مکانیزه کردن کشت، برای سازگاری با تغییراقلیم صورت پذیرد.