تأثیر عوامل زنده و غیر زنده در پرورش شبپره مدیترانه ای آرد( Ephestia kuehniella (Zeller
نویسندگان
1 استادیار، موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری حشره شناسی کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی، مشهد ایران.
3 استادیار، موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
doi
10.22092/bcpp.2025.367793.379چکیده
شبپره مدیترانه ای یا بیدآرد Ephestia kuehniella از آفات مهم محصولات انباری است که علاوه بر کاهش کیفیت محصولات، به عنوان مدل پژوهشی در مطالعات زیستشناسی و فیزیولوژی حشرات و همچنین مراحل تخم و لاروی آن به عنوان میزبان واسط و طعمه برای پرورش دشمنان طبیعی در انسکتاریومها مورد استفاده قرار میگیرد. این مطالعه به بررسی عوامل زنده و غیرزنده مؤثر بر پرورش بیدآرد در انسکتاریومها شامل رژیم های غذایی، دما، فتوپریود، رطوبت نسبی و دشمنان طبیعی میپردازد. رژیم های غذایی مناسب، به ویژه ترکیبهای آرد و سبوس گندم و آرد ذرت، تأثیرات مثبتی بر رشد، تولید مثل و کیفیت تخمها دارند. دما به عنوان یکی از عوامل کلیدی، در محدوده 25 تا 30 درجه سلسیوس، بهترین شرایط را برای رشد و تکامل این حشره فراهم میکند؛ در حالی که دمای بالاتر از ۳۵ درجه سلسیوس موجب کاهش زنده مانی و تولید مثل میشوند. فتوپریود نیز بر زمان تکامل و تولید مثل شبپره مدیترانه ای تأثیرگذار است و تنظیم آن در حدود 16L:8D میتواند رشد و تکامل را تسریع کند. علاوه بر این، رطوبت نسبی ۵۰ تا ۷۰ درصد، کیفیت لاروها، شفیرهها و حشرات بالغ را بهبود میبخشد. این مطالعه نشان میدهد که بهینهسازی عوامل محیطی میتواند کارایی بیدآرد را در برنامه های مهار زیستی آفات ارتقاء دهد و به کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری پرورش بید آرد در انسکتاریومها کمک کند. حضور عوامل زنده مانند مورچهها، موش ها، سوسک های آرد، کنه های آرد، زنبورهای براکونیده و عوامل بیمارگر نیز میتواند تأثیرات منفی قابلتوجهی بر رشد و تولیدمثل بیدآرد داشته باشد و از موانع تولید شب پره مدیترانه ای در واحدهای پرورش محسوب می شوند؛ لذا اعمال مقررات قرنطینه ای و بهداشت واحدهای پرورش و ممانعت از ورود مورچهها، موش ها، زنبورهای پارازیتوئید براکونیده، شپشه آرد و کنه ها و شستشو و ضدعفونی ظروف پرورش برای پیشگیری از ظهور عوامل بیمارگر برای بهینهسازی فرآیند تولید تخم بیدآرد در انسکتاریوم ها ضروری است.