تحلیل گفتمان معنای جست‌وجو در داستان‌های هاروکی موراکامی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی بناب

doi
چکیده

هاروکی موراکامی، نویسندۀ معاصر ژاپنی در داستان‌های کوتاهش، گرایش عمیقی به بیان مسایل مختلف زندگی انسان در پهنۀ جهان دارد و در همین راستا، علاقۀ بسیاری به گشودن رازهای پنهان از شگفتی‌های ذاتی و عاطفی انسان در تعاملش با خود و دنیای درونی و بیرونیش نشان می‌دهد؛ او که به گفتۀ خودش، در امر نویسندگی نه بر اساس طرح اولیه بلکه بر مبنای مکاشفۀ درونی، خط سیر داستان را پیش می‌برد و معمولا با انتخاب راوی اول شخص، زمام داستان را به الهام درونی و ضمیر ناخودآگاه خود می‌سپارد، اغلب در داستان‌های کوتاهش به سراغ درون‌مایه‌ای مشابه -و نه لزوما تکراری- رفته‌است؛ درون‌مایۀ مورد پسند موراکامی، نشان دادن معنای عمیق و فراگیر "جست‌وجو" ی دامنه‌دار و ناتمام در زندگی انسان است؛ این مقاله به روش مطالعاتی تحلیل گفتمان، معنای جست‌وجو را در آثار موراکامی بازجسته است. نتیجۀ تحقیق جاکی از آن است که جست‌وجو به زندگی قهرمانان داستان‌های او شکل می‌بخشد و همۀ موجودیت ذهنی، عاطفی و هویتی آنان را تحت‌الشعاع خویش قرار می‌دهد؛ در این داستان‌ها، جست‌وجو مفهومی مجرد و تک‌افتاده نیست بلکه پیوستگی عمیقی با مفاهیم دیگر چون اصالت، فقدان و انتظار و سلوک دارد. در برخی از داستان‌های موراکامی، جست‌وجو گاهی چنان لذت و اهمیتی برای شخصیت‌های داستان می‌یابد که حتی بر مفهوم "یافتن" و "رسیدن" پیشی می‌‌گیردد و در اولویت نخست حیات آنان قرار می‌گیرد. معنای جستجو در داستان‌های موراکامی شباهت‌هایی با برخی نظریه‌های عرفانی و فلسفی دارد.