بررسی آثار تغییرات اقلیمی برعملکرد، سود ناخالص و الگوی کشت شهرستان گرگان
نویسندگان
1
2 دانشگاه آزاد اسلامی
3 دانشگاه علوم پزشکی مشهد
4
doi
10.22034/iaes.2019.111696.1712چکیده
بخش کشاورزی وابستگی شدیدی به پارامترهای اقلیمی دما و بارش دارد بنابراین با شدت و سرعت بیشتری نسبت به تغییرپذیرهای اقلیمی واکنش نشان میدهد. با این وجود مدیریت و بهینهسازی الگوی کشت سازگار با اقلیم منطقه، میتواند اثر گذاری های سوء تغییر اقلیم بر رشد و عملکرد محصولات کشاورزی را کاهش دهد. در این پژوهش، اثر گذاری های تغییر اقلیم بر عملکرد، سود ناخالص و الگوی کشت شهرستان گرگان بررسی شد. بدین منظور در آغاز با استفاده از ﺗﺤﻠﯿﻞﻫﺎی رﮔﺮﺳﯿﻮﻧﯽ اﺛﺮ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی اقلیمی دﻣﺎ و ﺑﺎرش ﺑﺮ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻣﺤﺼﻮﻻت منتخب در دوره 1367-1396 بررسی شد. آنگاه با استفاده از مدل گردش عمومی HadGEM2 تغییرپذیرهای اقلیم شهرستان گرگان برای دورههای آینده نزدیک (2021-2040)، آینده میانی (2051-2070) و آینده دور (2081-2100) پیشبینی شد. در پایان با به کارگیری رهیافت برنامهریزی ریاضی مثبت الگوی کشت منطقه شبیهسازی و اثر گذاری های تغییر اقلیم بر الگوی کشت در دورههای یاد شده بررسی شد. نتایج نشان دادند که پارامترهای اقلیمی دما و بارش تاثیر معنیداری بر عملکرد محصولات منتخب دارد و همچنین با اعمال پیشبینی تغییرپذیری های اقلیم در مدل الگوی کشت، سیبزمینی آبی با 0.27 و 71.7درصد افزایش، به ترتیب بیشترین افزایش در عملکرد و سطح زیر کشت را دارد. بیشترین کاهش در عملکرد با 0.17 درصد کاهش مربوط به برنج دانه بلند مرغوب و بیشترین کاهش در سطح زیر کشت با 89.1 درصد کاهش مربوط به محصول جو آبی میشود. همچنین سود ناخالص کشاورزان در هر سه دوره آینده نزدیک، آینده میانی و آینده دور افزایش پیدا میکند. در پایان میتوان با در نظر گرفتن اثر گذاری های تغییر اقلیم و بهبود بهرهوری محصولات کشاورزی از اثر گذاری های سوء این پدیده کاست.