فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سفیدبالک‏ گلخانه Trialeurodes vaporariorum یکی از مهم‌ترین آفات محصولات گلخانه ‏ای در سراسر دنیا می ‏باشد. در این پژوهش، زیست‌شناسی و جدول زندگی دوجنسی سن- مرحله زنبور پارازیتوئید Encarsia formosa روی پوره‏ های سن سوم این آفت روی سه محصول مهم گلخانه‏ ای شامل بادمجان (Solanum melongena)، خیار (Cucumis sativus) و گوجه‏ فرنگی (Solanum lycopersicum) در دمای 2±25 درجه‏ سلسیوس، رطوبت نسبی 10±65 درصد و دوره نوری 16:8 ساعت (تاریکی: روشنایی)‏ مورد بررسی قرار گرفت. میانگین‏ ها و خطای معیار بر اساس روش بوت‏ استراپ با یک‏صد هزار تکرار محاسبه شد. بر اساس نتایج به‏ دست آمده، بین میانگین ویژگی‌های زیستی و بین میانگین پراسنجه ‏های رشد جمیعت پارازیتوئید روی سه گیاه میزبان تفاوت معنی‌دار وجود داشت. مدت زمان نشوونمای مراحل نابالغ (از تخم تا ظهور حشرات بالغ) در سه گیاه میزبان یاد شده به ‏ترتیب 0/18±17/77، 0/15±15/67 و 0/13±14/97 روز، طول عمر حشرات بالغ ماده به ‏ترتیب 1/03±20/21، 1/36±24/64 و 0/69±19/03 روز و میانگین تعداد تخم گذاشته شده توسط هر حشره‏ ماده در طول زندگی به ‏ترتیب 4/95±129/38، 3/67±104/24 و 6/31±166/16 به‏ دست آمد. نرخ ذاتی افزایش جمعیّت (r) آفت روی بادمجان، خیار و گوجه ‏فرنگی به ‏ترتیب 0/004±0/198، 0/004±0/208و0/004±0/239 (بر روز) و نرخ خالص تولید مثل(R0) به ‏ترتیب 9/44±109/98، 6/57±92/97 و 11/08±142/29 (نتاج) محاسبه شد. در مجموع، در میان گیاهان آزمایش‌شده، گوجه‌فرنگی مناسب‌ترین گیاه میزبان بود و E. formosa در این گیاه از رشد سریع‌تر و تولیدمثل بالاتری نسبت به دو گیاه دیگر برخوردار بود. این یافته‌ها نشان می‌دهند که گونه گیاه میزبان به‌طور قابل توجهی بر عملکرد زنبور E. formosa  تأثیرگذار است و باید در برنامه‌ریزی راهبردهای کنترل زیستی علیه T. vaporariorumدر سامانه‌های کشت گلخانه‌ای مورد توجه قرار گیرد.