کاهش منابع آب، افزایش بار مالی دولت و تلاطم ارزی، چالشهای اصلی تأمین گندم در ایران؛ چه باید کرد؟
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز
2 دانشگاه آزاد اسلامی
3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
4 دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز
doi
10.22034/iaes.2018.90810.1610چکیده
اهمیت قابل توجه مصرف گندم در سبد تغذیه خانوارهای ایرانی باعث شده است که تأمین گندم مورد نیاز کشور با چالشهای مختلف از جمله کاهش منابع آبی، افزایش هزینههای دولت و تلاطمهای نرخ ارز مواجه شود. بر این اساس، در این مطالعه با طراحی یک مدل تعادل جزئی پویا سعی شد که به این سؤال کلیدی پاسخ داده شود که بهمنظور مقابله با چالشهای موجود بر سر راه تأمین گندم در کشور در سالهای آتی چه باید کرد. از اینرو، مؤلفههای قیمتی و مقداری بازار گندم کشور در رویکردهای قیمت حمایتی و قیمت آزاد برای افق زمانی 1404 مورد شبیهسازی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در افق زمانی 1404، کاهش عملکرد و تولید گندم پدیده مورد انتظار خواهد بود. با این وجود، تأمین انتظارات قیمتی کشاورزان با افزایش سالیانه قیمت خرید گندم بر اساس نرخ تورم در رویکرد بازار حمایتی منجر به پایداری بیشتر تولید و عرضه این محصول میشود. از طرف دیگر، آزادسازی قیمت گندم و به تبع آن کاهش میزان تقاضای این محصول پایداری بیشتر ذخایر انبار گندم کشور را به همراه خواهد داشت. لذا، در این مطالعه پیشنهاد شد که بهمنظور مقابله با چالشهای تأمین گندم در کشور به ویژه کاهش سهم حمایتهای دولتی، سیاستگذاریهای مختلف جهت افزایش ورود بخشهای خصوصی به زنجیره خرید و فروش گندم در دستور کار قرار گیرد. همچنین، پیشنهاد شد که سیاست حداقلسازی واردات گندم با روشهای نوین از جمله کاشت فرا سرزمینی به مرور جانشین سیاست جایگزینی واردات این محصول گردد.