تعیین تبخیر ـ تعرق بالقوه با استفاده ازروش رگرسیون فازی
نویسندگان
1 استادیار/ گروه مهندسی آب دانشگاه شهرکرد
2 استادیار /گروه مهندسی منابع طبیعی دانشگاه شهرکرد
3 مدیر /بخش برنامه ریزی سازمان مدیریت منابع آب ایران
doi
چکیده
شدت تبخیر ـ تعرق بالقوه برای برنامهریزی آبیاری مورد نیاز است که معمولا بر اساس روشهایی مبتنی بر دادههای اقلیمی تخمین زده میشود. در حال حاضر روش پنمن-مانتیس یک روش قابل قبول برای تخمین تبخیر ـ تعرق بالقوه است. بعضی از پارامترهای این روش را نمیتوان بطور دقیق اندازهگیری نمود. در نتیجه با استفاده از پارامترهای اقلیمی تخمین زده میشوند. در این مقاله، کارایی روش رگرسیون فازی در تخمین تبخیر ـ تعرق بالقوه روزانه (با گیاه مرجع چمن) و مقایسه آن با روشهای شبکههای عصبی مصنوعی و پنمن- مانتیس مورد بررسی قرار گرفته است. برای این کار از اطلاعات اقلیمی و لایسیمتری 5 ساله ایستگاه هواشناسی اکباتان واقع در 10 کیلومتری شهر همدان استفاده شده است. پارامترهای مورد استفاده شامل دمای حداقل و حداکثر هوا، دمای متوسط هوا، رطوبت حداقل و حداکثر هوا، ساعات آفتابی و سرعت باد در مقیاس روزانه میباشد. تبخیر ـ تعرق بالقوه بدست آمده از لایسیمتر موجود در آن ایستگاه، به عنوان خروجی هر روش در نظر گرفته شده است. روش رگرسیون فازی با پنج پارامتر ورودی شامل دمای حداقل و حداکثر هوا، رطوبت نسبی متوسط هوا ، ساعات آفتابی و سرعت باد، دارای ضریب تعیین 88/0 و خطای RMSE 69/0 میلیمتر در روز بود. در حالی که روش شبکههای عصبی مصنوعی دارای ضریب تعیین 84/0 و خطای RMSE 74/0 میلیمتر در روز و روش پنمن-مانتیس دارای ضریب تعیین 84/0 و خطای 21/1 میلیمتر در روز بود. بنابراین روش رگرسیون فازی بهترین روش جهت تخمین تبخیر ـ تعرق بالقوه نتیجهگیری شد.