فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توتون، یکی از گیاهان مهم زراعی و صنعتی است که در اقتصاد و درآمد کشورهای تولیدکننده نقش مهمی دارد. نماتد ریشه گرهی از مهم­ترین نماتدهای انگل گیاهی با دامنه وسیع میزبانی می­ باشند. با توجه به خطرات سموم شیمیایی، استفاده از روش‌های جایگزین، از جمله مهار زیستی در مبارزه با این بیماری ضروری به نظر می­ رسد. در این پژوهش، اثر دو مهارگر Trichoderma harzianum و Bacillus subtilis به طور انفرادی و هچنین به طور تلفیقی، علیه نماتد Meloidogyne incognita روی گیاه توتون در قالب طرح کاملاً تصادفی با 14 تیمار و 4 تکرار در شرایط گلخانه در مرکز تحقیقات و آموزش توتون تیرتاش بررسی گردید. گیاهچه­ های توتون رقم K326، در مرحله 4 تا 5 برگی، با غلظت Spore/mL 106 از قارچ و CFU/mL 8 10 از باکتری، در دو زمان و با دو روش مختلف، اعمال تیمار شدند. حدود دوماه پس از مایه زنی با 2000 تخم و لارو سن دوم نماتد، صفات شاخص گال، تعداد توده تخم، متوسط تخم در هر توده، فاکتور تولید مثل، جمعیت نماتد در خاک و ریشه و درصد کنترل نماتد بررسی و یادداشت‌برداری گردید. طبق نتایج تجزیه واریانس، تمام شاخص­ های مربوط به نماتد در سطح یک درصد اختلاف معنی­ دار نشان دادند (P≤ 0.01). در همه صفات مورد بررسی، پس از تیمار شاهد سالم (نماتدکش ولوم پرایم)، تیمار اثر تلفیقی قارچ T. harzianum به اضافه باکتری B. subtilis روی نماتد، هم­زمان با نشاکاری (با غلظت 10 در هزار) و 10 روز پس از نشاکاری (به میزان mL 50 پای هر بوته)، به عنوان مؤثرترین تیمار علیه نماتد M. incognita در گیاه توتون شناخته شد. تجزیه و تحلیل آماری داده­ های حاصله از این تحقیق، نشان داد که زمان­های اعمال تیمار مهارگرها، دارای اختلاف معنی­ دار با یکدیگر هستند (P≤ 0.01). به طور کلی، تأثیر کاربرد تلفیقی مهارگرها در طی دو مرحله (هم­زمان با نشاکاری + 10 روز پس از نشاکاری)، از کاربرد انفرادی آن­ها در طی یک مرحله بیشتر بود. رویکرد مبتنی بر استفاده از مهارگرها درمهار زیستی امیدوارکننده به نظر می­ رسد، زیرا می‌تواند به کاهش میزان استفاده از مواد شیمیایی و تثبیت تغییرات اکولوژیکی کمک می­ کند.