فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با ورود شب‌پره مینوز برگ گوجه‌فرنگیTuta absoluta  به ایران، تولید محصول گوجه‏ فرنگی مورد تهدید قرار گرفت. این آفت یکی از مهمترین عوامل خسارت ‏زا به گوجه‌فرنگی کشور با دوازده نسل در سال است. سن Nesidiocoris tenuis شکارگر عمومی با رژیم غذایی گوشت‌خواری– گیاه‌خواری (Zoophytophagus) است. این شکارگر در صورت نبود طعمه جانوری از شیره گیاهی تغذیه می‏ کند و در مواردی به بوته‌های گوجه‏ فرنگی خسارت وارد می‏کند. لذا بهره‌برداران محصولات گلخانه‌ای در استفاده از آن با تردید مواجه شده‏ اند. بر این اساس سؤال مهمی بین تولیدکنندگان محصولات گلخانه ‏ای مطرح شده است. آیا سن N.tenuis به‌عنوان عامل کنترل بیولوژیک مناسب در گلخانه‏‏ های گوجه‏‏ فرنگی مطرح است؟ یا به دلیل رفتار گیاه ‏خواری، به‌عنوان آفت است و باید با شیوه‏ هایی جمعیت آن را در گلخانه‏‏ ها مهار کرد؟ برای اجرای این پژوهش، جمعیتی از سن شکارگر N. tenuis، کلنی مینوز برگ گوجه ‏فرنگیT. absoluta  و کلنی بید آردEphestia kuehniella  فراهم گردید، سپس میزان گیاه‌خواری و شکارگری حشره بررسی شد. در مطالعه رفتارگیاه ‏خواری تعداد 1، 3 و 6 سن بالغ به ازای هر گیاه با 10 تکرار در حضور و بدون حضور طعمه به مدت 72 ساعت بررسی شد. در هر 24 ساعت تعداد حلقه‏ های خسارت روی دمبرگ‏ ها شمارش شد. در مطالعه رفتار شکارگری تعداد 1 سن بالغ سه روزه را در معرض 80 عدد تخم بید آرد و سیست آرتمیا و 100 عدد تخم مینوز برگ گوجه ‏فرنگی با 20 تکرار در دمای 20، 25 و 30 درجه سلسیوس قرار داده شد، پس از 24 ساعت تعداد تخم‏های تغذیه شده شمارش شد. نتایج نشان داد که بیشترین میزان گیاه‌خواری در زمان عدم حضور طعمه جانوری با تراکم شش عدد سن بالغ روی هر بوته گوجه‏ فرنگی ثبت شد و بیشترین علائم گیاه‌خواری در قسمت دمبرگ گوجه‏ فرنگی مشاهده شد. حضور طعمه جانوری توانست میزان گیاه‌خواری سن را 2/39 برابر کاهش دهد. میزان شکارگری سن از تخم شب‏ پره مینوز برگ گوجه‏ فرنگی 42/52 درصد، به‌صورت معنی ‏داری بیشتر از تخم بید آرد 26/58 و سیست آرتمیا 19/14 درصد بود. میزان فعالیت شکارگری سن N. tenuis در دماهای مختلف نیز اختلاف معنی‏ داری نشان داد. میزان شکارگری در دمای 30 درجه سلسیوس، 33/833 درصد بود، اما در دمای 20 درجه سلسیوس این میزان به 23/74 درصدکاهش یافت، که اختلاف 10/09 درصدی داشت.