تحلیل روند نمایه‌های بارش‌های حدی در ایران

نویسندگان

1 عضو هیات علمی /پژوهشکده هواشناسی

2 عضو هیات علمی /پژوهشکده هواشناسی

3 کارشناس /سازمان هواشناسی کشور

4 عضو هیات علمی/ پژوهشکده هواشناسی

doi
چکیده

مطالعه مقادیر حدی بارش و رویدادهای حدی ناشی از آن از اهمیت ویژه‌ای در سیاست گذاری‌ها و برنامه ریزی‌های بخش‌های مختلف مانند کشاورزی، مدیریت آب، شهرسازی و ساختمان و راه و ترابری برخوردار است به نحوی که در سال‌های اخیر توجه زیادی به روشهای مختلف تحلیل آن، معطوف شده است. در این تحقیق به منظور بررسی مقادیر حدی بارش، با استفاده از داده‌های روزانه بارش 27 ایستگاه سینوپتیک با داده‌های مطمئن و قابل پوشش دوره نرمال استاندارد 1990-1961، نمایه‌های حداکثر بارش یک روزه )(، حداکثر بارش 5 روز متوالی ) (، نمایه ساده شدت بارش ) (، تعداد روزهای با بارش مساوی و یا بیشتر از 10، 20 و 25 میلی متر ) , , ( ، تعداد روزهای خشک متوالی ) (، تعداد روزهای تر متوالی (CWD)، جمع سالانه بارش روزهای خیلی تر ) (، جمع سالانه بارش روزهای فوق العاده تر ) ( و جمع سالانه بارش روزهای تر ) ( محاسبه و روند تغییرات آن‌ها در دوره 2003-1951 بررسی شده است.   به طور کلی هر سه حالت ایستا، روند مثبت و منفی از نمایه‌های فوق در سطح کشور مشاهده گردید. اما در حالیکه در برخی از مناطق مانند هرمزگان، اصفهان و تهران روند اکثر نمایه‌ها مثبت ودر انطباق با یافته‌های هیات بین الدول تغییر اقلیم (IPCC) حاکی از احتمال تعداد رخدادهای بارش‌های حدی به ویژه در مناطق حاره بوده، در برخی از مناطق مانند آذربایجان و فارس نیز روند اکثر نمایه‌ها منفی و بر خلاف آن تشخیص داده شده است. روند مثبت در 10 نمایه ایستگاه بابلسر و روند منفی در 10 نمایه در ایستگاه‌های بوشهر و تبریز و  معنی داری  منفی 7 تای آن در تبریز در سطح معنی‌داری 05/0، همگی گویای پیچیدگی خاص رفتار حدی  بارش در کشور هستند. باید توجه داشت که رخداد برخی از مقادیر بارش خیلی ناهنجار، مانند جمع بارش سالانه 1 میلیمتر ایستگاه بندرعباس در سال 1962 در شیب روند اکثر نمایه‌ها تاثیر قابل ملاحظه‌ای داشته‌اند.