بیماریزایی Mycogone perniciosa عامل بیماری حباب‌تر قارچ خوراکی دکمه‌ای در ایران*

doi
چکیده

قارچ Mycogone perniciosa عامل بیماری حباب‌تر قارچ خوراکی دکمه‌ای Agaricus bisporus، بسیار مسری بوده و منجر به کاهش شدید محصول می‌شود. در این تحقیق بیماریزایی عامل بیماری حباب‌تر و وقوع تغییرات ‏ظاهری و ساختمانی بافتها از نقطه نظر ریخت شناسی (مورفولوژی) مورد بررسی قرارگرفت. مطالعات با استفاده از میکروسکوپ نوری و میکروسکوپ الکترونی نگاره انجام و شیوه بیماریزایی قارچ، همچنین تغییرات به وجود آمده در بافت میزبان بررسی شد. نتایج نشان داد چسبیدن بیمارگر و نفوذ به بافت میزبان، طی مراحل توسعه اندامهای باردهی (کلاهکها) انجام می‏شود. این مایکوپاتوژن موجب تغییرات سلولی شدید در بافت میزبان می‏شود. ریسه میزبان در تقابل با ریسه بیمارگر دچار تغییرات شدیدی می‌شود که با عدم تمایز، بزرگ شدن بیش از حد، گره دار شدن و واکنش تغییرات هیپرپلازی همراه است. تراوش توده مایع خارج سلولی ناشی از فعالیت باکتریهای تخمیرکننده (Putrifing)، منجر به پدیده قطره اشک ( Tear drop) در سطح قارچ خوراکی می‏شود. وقتی اندامهای باردهی اولیه آلوده می‏شوند، توده قارچی خوراکی تشکیل شده خیلی نامنظم، بزرگ وحالت توموری شکل توسعه پیدا می‏کند و هیچگونه علائم تمایز سلولی و تشکیل اندامهای باردهی در قارچ خوراکی دیده نمی‏شود. بنظر می‏رسد ساختمان ریسه بیمارگر ضمن نفوذ به بافت میزبان، هیچگونه تغییری نمی‏کند اما منجر به تغییرات شدید سلولی در بافت میزبان خود شده و در نهایت سبب لیز شدن میزبان می گردد.