فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گوجه‌فرنگی از مهمترین گیاهانی است که از نظر غذایی و اقتصادی در جایگاه مهمی قرار دارد. نماتدهای ریشه گرهی (Meloidogyne spp.) از مهم‌ترین بیمارگرهای گیاه گوجه‌فرنگی هستند که باعث کاهش حدود 5 درصد تمام محصولات کشاورزی و خسارت24–38 درصدی بر روی گیاه گوجه‌فرنگی در سراسر جهان می‌شوند. با توجه به صدماتی که روش‌های شیمیایی بر محیط‌‌زیست و سلامت انسان دارند و پرهزینه بودن این روش‌ها، وجود یک راهکار جایگزین از جمله استفاده از باکتری‌های محرک رشد گیاه (PGPR) برای مدیریت این نماتدها ضروری است. پس از بررسی ریخت‏شناسی و ریخت‏سنجی، نماتد جدا شده از مزارع آلوده Meloidogyne javanica شناسایی شد. در پژوهش حاضر بعد از جداسازی نماتد ریشه گرهی از مزارع آلوده، شناسایی و خالص‌سازی و تکثیر نماتد M. javanica، تاثیر دو باکتری Pseudomonas flourescens، Stenotrophomonas sp. strain LU1 در شرایط آزمایشگاهی و همچنین باکتری P. fluorescens و کلرکربوکسیلیک اسید به همراه نماتدکش نماتکس روی گیاه گوجه‌فرنگی و این نماتد در شرایط گلخانه‌ای مورد بررسی قرار گرفت. پس از کشت گلخانه‌ای گوجه‌فرنگی و انجام تلقیح، شاخص‌های رشدی و شاخص‌های بیماریزایی در قالب طرح کاملا تصادفی در 4 تکرار، مورد بررسی و توسط نرم افزار SAS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. بررسی‌های انجام شده در آزمایشگاه نشان داد که،  در آزمون تفریخ تخم در شرایط آزمایشگاهی 8 روز بعد از تلقیح، باکتری P. fluorescens با 50% و باکتری Stenotrophomonas sp. strain LU1 با 23% در کنترل تعداد تخم تفریخ شده موثر بودند. در تست مرگ و میر لاروها در شرایط آزمایشگاهی 3 روز بعد از تلقیح، باکتری P. fluorescens قادر بود با31% و باکتری Stenotrophomonas sp. strain LU1 با 8/0% در لاروها مرگ و میر ایجاد کنند. در شرایط گلخانه در آزمون شاخص‌های رشدی گیاه گوجه‌فرنگی شامل ارتفاع بوته و طول ریشه، وزن تر بوته و ریشه، وزن خشک بوته و ریشه، تیمارهای حاوی باکتری P. fluorescens با و بدون نماتد، در شاخص ارتفاع بوته به ترتیب %14 و30% در شاخص طول ریشه 18% و 31% در شاخص وزن تر بوته 36% و 50% در شاخص وزن خشک بوته 23%و 40% تاثیر مثبت نسبت به شاهد با نماتد نشان دادند. در گلخانه در شاخص‌های بیماریزایی مربوط به تعداد لارو در 100 سی سی خاک، تعداد گال در یک گرم ریشه، تعداد تخم در یک گرم ریشه تیمار حاوی باکتری P. fluorescens به ترتیب 76%، 33%، 91% و تیمار حاوی کلرکربوکسیلیک اسید به ترتیب 98% ،98%،99% کنترل را نسبت به شاهد در شرایط گلخانه از خود نشان داد که در این تیمار میزان کنترل از نماتدکش مورد استفاده بیشتر ارزیابی شد. نتایج پژوهش حاضر نشان دهنده تاثیر مثبت باکتری‌ P. fluorescens بر نماتد M. javanica در شرایط آزمایشگاهی و گلخانه‌ای و همچنین کلرکربوکسیلیک اسید در شرایط گلخانه‌ای بود که با تحقیقات انجام شده مطابقت داشت. لازم به ذکر است باکتری Stenotrophomonas sp. strain LU1 در شرایط آزمایشگاهی تاثیر مثبت اما اندکی از خود نشان داد.